تحلیل تربیتی گلستان سعدی در پرتو نظریه ی رشد شناختی پیاژه

هدف از انجام پژوهش حاضر تحلیل تربیتی گلستان سعدی در پرتو نظریه ی رشد شناختی پیاژه بود. روش پژوهش حاضر توصیفی- تحلیلی با رویکرد تطبیقی بود. بدین صورت که پژوهشگر، مطالب مربوط به تربیت را استخراج نموده و سپس به حالت تطبیقی و مقایسه ای به توصیف و تحلیل آن موارد پرداخته است. یافته ها نشان داد: دیدگاه سعدی اخلاق محور و دستوری و دیدگاه پیاژه شناخت محور و علمی است. سعدی محیط (مصاحبت) را شکل دهنده نهایی طبع می داند، اما پیاژه وراثت را زیربنای آمادگی و محیط را بستر تعامل فعال برای رشد هوش می بیند. سعدی سن را دورانی برای ادب آموزی متکی بر تجربه (عبرت) می بیند؛ پیاژه سن را تعیین کننده مراحل سخت افزاری رشد ذهن می داند که هر مرحله نیازمند تجربه خاص خود است. برای سعدی، دین و اخلاق هدف غایی است و مربی باید الگوی عملی باشد؛ برای پیاژه، اخلاق نتیجه ی فرعی رسیدن به مراحل بالاتر تفکر است و مربی باید صرفا تسهیل گر باشد. سعدی تشویق و تنبیه را ابزارهایی برای اصلاح رفتار می داند، در حالی که پیاژه به دلیل تمرکز بر درونی سازی تفکر، با پاداش های بیرونی مخالف است. تفاوت های فردی در نظر سعدی ناشی از گوهر ذاتی است، اما در نظر پیاژه ناشی از سرعت متفاوت در طی مراحل رشد.نتایج پژوهش نشان داد شباهت اصلی هر دو دیدگاه در نقش فعال محیط و تجربه در رشد انسان است؛ تفاوت بنیادین آن ها در این است که سعدی به دنبال ساختن انسان اخلاقی از طریق پند و الگوسازی است، اما پیاژه به دنبال تبیین علمی ساختار ذهن از طریق تعادل جویی شناختی است.

کلیدواژه ها:

گلستان سعدی ، رشد شناختی ، پیاژه