نوع شناسی مسائل اخلاقی در پژوهش های تربیتی مبتنی بر مرور نظام مند

با توجه به نقش اساسی رعایت اصول اخلاقی در حفظ حقوق افراد، امانت داری علمی و اعتباربخشی به نتایج تحقیقات، هدف این پژوهش، شناسایی و استخراج اصلی ترین ملاحظات اخلاقی مرتبط با پژوهش های تربیتی از طریق بررسی نظام مند اسناد و مطالعات انجام شده در این حوزه بود. رویکرد پژوهش حاضر کیفی و روش، سنتز پژوهشی بود. نمونه گیری، هدفمند و نمونه شامل کلیه اسناد موجود در زمینه مسائل اخلاقی در تعلیم و تربیت بود. جمع آوری منابع و اسناد تا زمان اشباع نظری داده ها، ادامه یافت. از میان ۴۸ پژوهش دریافت شده، ۱۹ مورد بر اساس میزان تطابق با پژوهش حاضر انتخاب شدند و به شیوه تحلیل مضمون مسائل اخلاقی مهم در حوزه پژوهش تعلیم و تربیت استخراج شدند. نتایج نشان داد اصلی ترین مسائل در حوزه پژوهش های تربیتی شامل رضایت آگاهانه، حفظ محرمانگی و حریم خصوصی، رفتار عادلانه و بدون تبعیض، جلوگیری از آسیب احتمالی به مشارکت کنندگان، صداقت و راستگویی در تحلیل داده ها، رعایت منصفانه حق پژوهشگران در فرایند انتشار، رعایت قوانین و مقرارت ملی، عدم انتشار پاره ای و چندگانه، دریافت کد اخلاق در پژوهش های آزمایشی و رعایت استانداردهای مورد نیاز، مواجهه انسانی با آزمودنی ها، اجرای مجدد مداخله ی آموزشی برای گروه گواه به منظور جبران پژوهش، رعایت ملاحظات اخلاقی در مسائل حساسیت برانگیز بود.

کلیدواژه ها:

ملاحظات اخلاقی ، پژوهش های تربیتی ، اخلاق پژوهش ، مرور نظام مند ، نوع شناسی