رهبری تحول دیجیتال و توانمندسازی روان شناختی - حرفه ای معلمان: مرور نظام مند چالش ها، مکانیسم ها و چشم اندازهای آینده

پژوهش حاضر باهدف تبیین نقش رهبری تحول دیجیتال در توانمندسازی روان شناختی‑حرفه ای معلمان و نیز شناسایی چالش های ساختاری و چشم اندازهای توسعه ای آن در نظام آموزشی آینده است. این مطالعه با رویکرد مرور نظام مند و بهره گیری از مدل سنتز مضامین، ۲۰ مقاله معتبر داخلی و خارجی را در بازه زمانی ۲۰۱۸‑۲۰۲۶ تحلیل کرده است. یافته ها نشان می دهد که رهبری اثربخش دیجیتال از سه مکانیسم کلیدی شامل «توزیع اختیارات آموزشی»، «شبکه های یادگیری حرفه ای دیجیتال» و «چارچوب های شایستگی‑محور»، زمینه ساز ارتقای عاملیت، خودکارآمدی و نوآوری پداگوژی معلمان می شود. بااین حال، موانعی همچون شکاف دیجیتال سطح دوم (نابرابری در مهارت های کاربست معنادار فناوری)، ناهمگونی سیاست های بالادستی با واقعیت کلاس های درس، و فرسودگی فناورانه، پایداری این تحول را به شدت تهدید می کنند. در این میان، گذار از رهبری متمرکز و ابزارمحور به رهبری توزیع شده و سیاست گذاری چابک مبتنی بر شواهد، به عنوان موثرترین مسیر راهبردی نظام آموزشی آینده شناسایی شد. پژوهش حاضر نتیجه می گیرد که تحقق واقعی تحول دیجیتال، بیش از هر چیز به بازتعریف نقش مدیران از «ناظران فنی» به «تسهیل گران یادگیرنده‑محور» و سرمایه گذاری هدفمند بر عاملیت حرفه ای معلمان وابسته است؛ نه صرفا به روزرسانی سخت افزارها و نرم افزارها.

کلیدواژه ها:

رهبری تحول دیجیتال ، توانمندسازی معلمان ، توسعه حرفه ای دیجیتال ، چالش های نظام آموزشی