طراحی مدل جامع آموزش ترکیبی درس علوم و فنون ادبی در دوره متوسطه دوم

درس علوم و فنون ادبی در دوره متوسطه دوم به دلیل ماهیت چندبعدی و تلفیق مباحث دشواری همچون عروض، بلاغت، سبک شناسی و تاریخ ادبیات، همواره معلمان و دانش آموزان را با چالش های آموزشی فراوانی مواجه کرده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل جامع آموزش ترکیبی برای درس علوم و فنون ادبی در دوره متوسطه دوم انجام شد تا بستری منعطف و کارآمد برای بهبود فرآیند یاددهی-یادگیری فراهم آورد. روش پژوهش از نظر هدف، توسعه ای-کاربردی و از نظر ماهیت داده ها، کیفی با رویکرد تحلیل مضمون بود. جامعه آماری پژوهش را متخصصان حوزه آموزش زبان و ادبیات فارسی و تکنولوژی آموزشی تشکیل دادند که با روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با آن ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. برای تحلیل داده های حاصل از مصاحبه ها و اسناد پیشینه، از روش تحلیل مضمون استفاده شد. یافته های پژوهش در مرحله کدگذاری اولیه منجر به شناسایی ۳۶ کد گردید که پس از ادغام و مقایسه، در قالب ۸ مضمون فرعی دسته بندی شدند. در نهایت، با بازبینی مضامین، ۳ مضمون فراگیر به عنوان ابعاد اصلی مدل آموزش ترکیبی استخراج شد که عبارتند از: «طراحی پداگوژیک و راهبردهای یاددهی-یادگیری»، «زیرساخت فناورانه و تعاملات دیجیتال» و «مدیریت محتوا و ارزشیابی فرآیندمحور». نتایج پژوهش نشان داد که تلفیق هوشمندانه آموزش حضوری کارگاهی با آموزش مجازی خودگام، ضمن بهینه سازی زمان کلاس، یادگیری عمیق، کاربردی و تفکر انتقادی را تسهیل کرده و الگویی پویا و منعطف را در اختیار برنامه ریزان درسی و دبیران قرار می دهد.

کلیدواژه ها:

آموزش ترکیبی ، علوم و فنون ادبی ، تحلیل مضمون ، طراحی آموزشی ، متوسطه دوم.