نقش هوش مصنوعی در تحول فرآیندهای یاددهی و یادگیری: یک مرور نظام مند ادبیات پژوهش

ظهور فناوری های هوش مصنوعی، به ویژه هوش مصنوعی مولد و مدل های زبانی بزرگ، موجب تغییرات گسترده ای در فرآیندهای یاددهی و یادگیری شده است. این فناوری ها با قابلیت هایی مانند تولید محتوا، ارائه بازخورد فوری، تحلیل داده های آموزشی و حمایت از یادگیری شخصی سازی شده، ظرفیت قابل توجهی برای تحول نظام های آموزشی دارند. با این حال، چالش هایی مانند اعتبار اطلاعات تولیدشده، حفظ حریم خصوصی داده ها، سوگیری الگوریتمی و ضرورت بازنگری در شیوه های ارزشیابی، بررسی دقیق ابعاد مختلف استفاده از این فناوری را ضروری ساخته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در تحول فرآیندهای یاددهی و یادگیری، با استفاده از روش مرور نظام مند ادبیات پژوهش انجام شده است. مطالعات علمی منتشرشده در پایگاه های معتبر علمی در بازه زمانی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ بررسی و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که مهم ترین حوزه های تاثیرگذاری هوش مصنوعی شامل شخصی سازی یادگیری، تغییر نقش معلم، توسعه کاربردهای هوش مصنوعی مولد، تحول ارزشیابی آموزشی و مواجهه با فرصت ها و چالش های اخلاقی است. نتایج نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند به عنوان ابزاری مکمل، کیفیت فرآیندهای آموزش و یادگیری را ارتقا دهد؛ اما تحقق این ظرفیت به طراحی آموزشی مناسب، آمادگی حرفه ای معلمان، توسعه سواد هوش مصنوعی و رعایت ملاحظات اخلاقی وابسته است. استفاده انسان محور و مسئولانه از این فناوری می تواند زمینه ساز شکل گیری محیط های یادگیری هوشمند، انعطاف پذیر و متناسب با نیازهای یادگیرندگان شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، هوش مصنوعی مولد ، یاددهی و یادگیری ، آموزش هوشمند ، یادگیری شخصی سازی شده ، مرور نظام مند.