چالش های روان شناختی معلمان در مدیریت پیامدهای فضای مجازی بر دانش آموزان: یک مطالعه پدیدارشناسی

زمینه و هدف: نفوذ گسترده فضای مجازی در زندگی دانش آموزان، پیامدهای رفتاری و هیجانی متعددی را به کلاس های درس وارد کرده است. معلمان به عنوان خط مقدم مواجهه با این پیامدها، بار روان شناختی سنگینی را تحمل می کنند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی چالش های روان شناختی معلمان در مدیریت پیامدهای فضای مجازی بر دانش آموزان انجام شد. روش کار: این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش پدیدارشناسی توصیفی (کولایزی) انجام شد. جامعه آماری شامل معلمان مقطع متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود که از طریق نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. گردآوری داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق تا زمان رسیدن به اشباع نظری (۱۵ مصاحبه) صورت گرفت. یافته ها: تحلیل داده ها منجر به استخراج ۴ مضمون اصلی و ۱۲ زیرمضمون شد. مضامین اصلی عبارت بودند از: ۱) تضاد نقش و سردرگمی حرفه ای (مرزهای مبهم آموزشی-نظارتی)، ۲) فرسودگی هیجانی و استرس ثانویه سایبری (درگیری با تروماهای مجازی دانش آموزان)، ۳) تکنواسترس و احساس ناتوانی پداگوژیک (عقب ماندن از سواد دیجیتال)، و ۴) تعارضات ارزشی و اخلاقی (شکاف نسلی دیجیتال). نتیجه گیری: معلمان در مواجهه با پیامدهای فضای مجازی، تنها با یک چالش آموزشی روبرو نیستند، بلکه دچار فرسودگی روان شناختی و تعارضات هویت حرفه ای شده اند. ارائه پروتکل های حمایتی روان شناختی و بازتعریف نقش معلم در عصر دیجیتال برای مشاوران مدرسه و سیاست گذاران آموزشی ضروری است.

کلیدواژه ها:

فضای مجازی ، چالش های روان شناختی ، معلمان ، پدیدارشناسی ، تکنواسترس ، سلامت روان مدرسه.