بررسی نگرش به ازدواج در دختران و پسران تک فرزند ۱۸ تا ۳۰ ساله: یک مطالعه پدیدارشناختی

چکیدهپدیده ی تک فرزندی در دهه های اخیر به یکی از واقعیت های انکارناپذیر جمعیتی ایران تبدیل شده و پیامدهای روانی-اجتماعی آن، به ویژه در حوزه ازدواج و شکل گیری روابط صمیمانه، همچنان نیازمند واکاوی عمیق است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نگرش به ازدواج در دختران و پسران تک فرزند ۱۸ تا ۳۰ ساله با رویکردی پدیدارشناسانه انجام شد. این مطالعه با روش کیفی و با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۱ شرکت کننده (۶ دختر و ۵ پسر) صورت گرفت که به روش هدفمند و با حداکثر تنوع انتخاب شدند. داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون براون و کلارک (۲۰۰۶) و نرم افزار Smart PLS تحلیل شدند. یافته ها به استخراج ۵ تم اصلی انجامید: «نگرانی از انتخاب اشتباه و وسواس در همسرگزینی»، «تنهایی کودکی و تاثیر آن بر نگرش به ازدواج»، «اهمیت احترام، تفاهم و اهداف مشترک»، «مسئولیت دوگانه در برابر والدین و همسر» و «خودشناسی به عنوان پیش نیاز ازدواج موفق». همچنین همه شرکت کنندگان ترجیح دادند همسرشان تک فرزند نباشد و در صورت فرزندآوری، از تک فرزند کردن فرزند خود اجتناب کنند. نتیجه گیری پژوهش تاکید دارد که تجربه زیسته تک فرزندی، با ایجاد حساسیت های عاطفی و انتظارات ویژه، نگرش به ازدواج را به طور معناداری شکل می دهد؛ این تاثیر در دختران بیشتر معطوف به تعارض نقش های همسری و مراقبتی و در پسران بیشتر ناظر بر پایداری رابطه و تامین مالی دوگانه است. یافته های این پژوهش می تواند در طراحی برنامه های مشاوره پیش از ازدواج و سیاست های جمعیتی و خانوادگی کاربرد داشته باشد.

کلیدواژه ها:

نگرش به ازدواج ، تک فرزندی ، انتخاب همسر ، خودشناسی ، احساس مسئولیت