تحلیل محتوای تمرین های متن کتاب درسی (فیزیک۳) رشته ریاضی و فیزیک بر اساس ماتریس بازنگری شده اندرسون-کراتول

تمرین های کتاب های درسی، به عنوان یکی از مهم ترین عناصر برنامه درسی، نقش تعیین کننده ای در هدایت فرایندهای یادگیری و پرورش سطوح مختلف شناختی دارند. از این رو، پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای تمرین های کتاب درسی فیزیک۳ دوره دوم متوسطه، چاپ سال ۱۴۰۴ بر اساس ماتریس بازنگری شده اندرسون-کراتول انجام شد. این پژوهش با روش توصیفی و از نوع تحلیل محتوا است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی تمرین های متن در شش فصل کتاب فیزیک۳ بود که به روش سرشماری بررسی شد. یافته ها نشان داد که در مجموع، ۵۵.۹% از تمرین ها در کد ۳C (اجرای دانش رویه ای) و کد ۴C (تحلیل دانش رویه ای) با ۲.۹%، به ترتیب بیشترین و کمترین درصد فراوانی را در میان کدهای شاخص به خود اختصاص دادند. این الگو نشان می دهد که طراحی تمرین های کتاب عمدتا بر اجرای رویه های حل مسئله، استفاده از روابط و فرمول های فیزیکی و تقویت مهارت های محاسباتی متمرکز است، در حالی که فرصت های یادگیری مرتبط با درک و تحلیل مفاهیم، ارزیابی راهبردهای حل مسئله و تولید راه حل های نوآورانه به میزان قابل توجهی کمتر فراهم شده است. همچنین، بررسی روند فصل های کتاب نشان داد که با حرکت از فصل نخست به فصل های پایانی، تنوع سطوح شناختی کاهش یافته و تمرکز تمرین ها به تدریج بر اجرای دانش رویه ای محدود می شود.

کلیدواژه ها:

تحلیل محتوا ، تکنیک اندرسون و کراتول ، کتاب فیزیک۳ ، فرایند شناختی ، دانش رویه ای.