نقش حمایت اجتماعی خانواده در تعدیل رابطه بین قلدری سایبری و اضطراب اجتماعی در نوجوانان

قلدری سایبری به عنوان یکی از چالش های جدی سلامت روان در عصر دیجیتال، با پیامدهای منفی متعددی برای نوجوانان همراه است و اضطراب اجتماعی یکی از شایع ترین عوارض آن محسوب می شود. با این حال، شواهد نشان می دهد که عوامل محافظتی مانند حمایت خانواده می توانند شدت این رابطه را کاهش دهند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش تعدیل گر حمایت اجتماعی خانواده در رابطه بین قلدری سایبری و اضطراب اجتماعی در نوجوانان بود. این پژوهش از نوع همبستگی با طرح توصیفی-پیش بینانه انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه اول شهر شیراز، منطقه یک در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۳۰۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه قلدری سایبری (اسمیتر و همکاران)، مقیاس اضطراب اجتماعی لیوت (LSAS) و پرسشنامه حمایت اجتماعی ادراک شده از خانواده (PSS-F) بود. روایی ابزارها تایید و پایایی آن ها با آلفای کرونباخ بالای ۰.۷۰ مورد تایید قرار گرفت. داده ها با استفاده از روش رگرسیون سلسله مراتبی و مدل سازی معادلات ساختاری در نرم افزارهای SPSS و AMOS تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین قلدری سایبری و اضطراب اجتماعی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (β=۰.۴۲,p<۰.۰۱). همچنین، حمایت اجتماعی خانواده رابطه معکوس و معناداری با اضطراب اجتماعی دارد (β=-۰.۳۰,p<۰.۰۱). مهم تر از آن، تحلیل ها نشان داد که حمایت اجتماعی خانواده نقش تعدیل گر را ایفا می کند؛ به این معنا که جمله برهم کنش قلدری سایبری و حمایت خانواده معنادار است (β=-۰.۱۹,p<۰.۰۵). تجزیه اثرات ساده نشان داد که در نوجوانانی که از حمایت خانواده بالایی برخوردار هستند، اثر قلدری سایبری بر افزایش اضطراب اجتماعی به طور معناداری کاهش می یابد و شیب رابطه تخت تر می شود. یافته ها حاکی از آن است که حمایت خانواده به عنوان یک سپر روان شناختی عمل کرده و آسیب های ناشی از قلدری سایبری را خنثی می کند.

کلیدواژه ها:

قلدری سایبری ، اضطراب اجتماعی ، حمایت اجتماعی خانواده ، نوجوانان ، تعدیل گری ، سلامت روان.