تحلیل تطبیقی مدل ساختاری مولفه های درونی پرسشنامه mmpi در تبیین همراستایی یا تضاد با ابزارهای همتا در بخش تفسیرهای بالینی

پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی مدل ساختاری مولفه های درونی پرسشنامه MMPI و نسخه های مرتبط با آن، شامل MMPI-۲ و MMPI-۲-RF، در تبیین همراستایی یا تضاد با ابزارهای همتای سنجش بالینی انجام شد. این مطالعه از نوع مروری تحلیلی و با رویکرد تطبیقی بود و داده های آن از طریق بررسی منابع نظری، مطالعات روان سنجی و پژوهش های داخلی و خارجی مرتبط با ساختار عاملی، مقیاس های بالینی، مقیاس های بازسازی شده، روایی همگرا و واگرا و تفسیر بالینی MMPI گردآوری شد. تحلیل داده ها با روش تحلیل محتوای کیفی و مقایسه مفهومی در سه سطح سازه ای، ساختاری و تفسیری بالینی انجام گرفت. یافته ها نشان داد که MMPI در مقایسه با ابزارهایی مانند SCL-۹۰-R، MCMI، PAI و PROMIS از ساختاری پیچیده تر، چندلایه تر و نیمرخ محورتر برخوردار است. همراستایی میان MMPI و ابزارهای همتا در سازه های گسترده ای مانند پریشانی عمومی، افسردگی، اضطراب و شکایات جسمانی بیشتر مشاهده شد، اما در حوزه های اختصاصی تر مانند تفکر غیرعادی، اختلالات شخصیت، پاسخ منفی به درمان و تفسیر نشانه های خاص، واگرایی افزایش یافت. نتیجه آنکه MMPI و ابزارهای هم رده آن نه رقیب کامل یکدیگرند و نه جایگزین مستقیم هم؛ بلکه هر یک در سطح تشخیص های کلی می تواند دیگری را تایید کند و در سطح تفسیرهای دقیق بالینی، محدودیت ها و تفاوت های ساختاری آن را آشکار سازد. بر این اساس، نقدپذیری متقابل میان پرسشنامه های شخصیت می تواند به عنوان اصلی روش شناختی برای بهبود نسخه های آینده ابزارهای سنجش بالینی به کار رود.

کلیدواژه ها:

MMPI ، MMPI-۲-RF ، ساختار عاملی ، روایی همگرا ، روایی واگرا ، تفسیر بالینی