ارائه الگوی تلفیقی برنامه درسی تربیت اخلاقی دوره متوسطه بر اساس آرای خواجه نصیرالدین طوسی و امام محمد غزالی

تربیت اخلاقی در دوره متوسطه به عنوان یکی از حساس ترین دوره های رشد شناختی و عاطفی، نقشی کلیدی در پیشگیری از آسیب های اجتماعی و هدایت دانش آموزان به سمت کمال انسانی دارد. پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی تلفیقی برنامه درسی تربیت اخلاقی دوره متوسطه بر اساس آرای خواجه نصیرالدین طوسی و امام محمد غزالی انجام شد. روش پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، تحلیل محتوای کیفی با رویکرد قیاسی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه آثار، رسایل و مکتوبات اخلاقی و تربیتی خواجه نصیرالدین طوسی (با محوریت اخلاق ناصری) و امام محمد غزالی (با محوریت احیاء علوم الدین و کیمیای سعادت) بود که به دلیل ماهیت اسنادی جامعه، نمونه گیری به صورت کل شمار و هدفمند انجام گرفت. ابزار گردآوری داده ها فیش برداری اسنادی و ماتریس تحلیل محتوا بود. مدل تحلیل مطالب بر اساس ساختار قیاسی و بر پایه عناصر چهارگانه برنامه درسی تایلر (اهداف، محتوا، روش ها و ارزشیابی) سامان یافت. جهت روایی و پایایی کدگذاری ها، از شاخص توافق درون موضوعی (کاپای کوهن) استفاده شد که مقدار آن ۰/۹۲۴ به دست آمد و نشان دهنده پایایی بالای تحلیل است. یافته های پژوهش نشان داد که الگوی تلفیقی اهداف بر اساس «پرورش فضایل و قرب الهی»، محتوا بر پایه «تخلیه رذایل و تحلیه فضایل»، روش های یاددهی مبتنی بر «ممارست عملی، الگوسازی و داستان گویی اخلاقی» و ارزشیابی بر مبنای «خودسنجی، مراقبه و ارزشیابی فرآیندی-عملکردی» قوام می یابد. سنتز این مولفه ها به طراحی الگوی منسجم و بومی برنامه درسی تربیت اخلاقی برای دوره متوسطه منجر گردید.

کلیدواژه ها:

الگوی تلفیقی ، برنامه درسی تربیت اخلاقی ، خواجه نصیرالدین طوسی ، امام محمد غزالی ، دوره متوسطه.