بازی وارسازی آموزش شیمی با بازی جئوپاردی

آموزش شیمی به دلیل ماهیت انتزاعی مفاهیم و نیاز به روش های فعال یادگیری، همواره با چالش هایی در جلب توجه و درک عمیق دانش آموزان مواجه بوده است. بازی جئوپاردی (Jeopardy) به عنوان یکی از رویکردهای شناخته شده در آموزش علوم، در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته است. هدف این مطالعه، مرور سیستماتیک پژوهش های انجام شده در زمینه کاربرد بازی جئوپاردی در آموزش شیمی و شناسایی موضوعات، مقاطع تحصیلی، نحوه استفاده و تاثیرات آن بر یادگیری و انگیزه فراگیران بود. این پژوهش با رویکرد مرور سیستماتیک و بر اساس مدل هفت مرحله ای پریزما انجام شد. پایگاه های داده فارسی و بین المللی معتبر در بازه زمانی ۱۹۸۸ تا ۲۰۲۶ جستجو شدند. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، ۱۰ مقاله مرتبط انتخاب و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بیشتر پژوهش ها در مقطع دانشگاه (۸ مقاله) و در موضوعات شیمی عمومی و شیمی آلی انجام شده بودند. بازی جئوپاردی عمدتا در موقعیت مرور مطالب (۶ مقاله) و ارزشیابی (۲ مقاله) به کار رفته بود. نتایج پژوهش ها حاکی از افزایش انگیزه، مشارکت فعال و بهبود جو روانی کلاس ها بود، اما تاثیر آن بر پیشرفت تحصیلی به کیفیت طراحی سوالات و نقش راهنمایی کننده معلم وابسته است. همچنین، فقدان کامل پژوهش های فارسی در این حوزه مشهود بود. با توجه به گسترش رویکردهای بازی وارسازی در نظام های آموزشی، پیشنهاد می شود پژوهش های تجربی در ایران برای سنجش اثربخشی این بازی بر یادگیری مفاهیم انتزاعی شیمی و انگیزه تحصیلی دانش آموزان طراحی و اجرا شود تا زمینه بومی سازی و کاربست عملی آن در کلاس های درس شیمی فراهم گردد.

کلیدواژه ها:

جئوپاردی ، بازی وارسازی ، آموزش شیمی.