اثربخشی الگوسازی رفتاری معلم در احترام به طبیعت بر رفتار زیستی و نگرش زیست محیطی دانش آموزان پایه ششم شهر مریوان

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی الگوسازی رفتاری معلم در احترام به طبیعت بر رفتار زیستی و نگرش محیط زیستی دانش آموزان پایه ششم شهر مریوان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری را تمامی دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهر مریوان در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ تشکیل دادند که از میان آنان، ۶۰ دانش آموز به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۳۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه ۴۵ دقیقه ای تحت آموزش مبتنی بر پروتکل الگوسازی رفتاری معلم در احترام به طبیعت قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل آموزش های معمول مدرسه را دریافت کرد. برای گردآوری داده ها از مقیاس رفتار عمومی زیست محیطی کودکان کایزر (۱۹۹۸) با نسخه اعتباریابی شده تاکر و ایزدپناهی(۲۰۱۶) و مقیاس نگرش کودکان نسبت به محیط زیست ماسر و مالکوس (۱۹۹۴) استفاده شد که از روایی و پایایی مطلوب برخوردار بودند. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و از طریق آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که الگوسازی رفتاری معلم در احترام به طبیعت موجب بهبود معنادار رفتار زیستی و نگرش محیط زیستی دانش آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شد. همچنین مشاهده رفتارهای مسئولانه معلم در زمینه حفاظت از محیط زیست، زمینه درونی سازی ارزش های زیست محیطی و افزایش مسئولیت پذیری دانش آموزان نسبت به طبیعت را فراهم کرد. بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که بهره گیری از الگوسازی رفتاری معلمان، به عنوان یکی از راهبردهای موثر آموزش غیرمستقیم، می تواند نقش مهمی در تقویت رفتارهای زیست محیطی و شکل گیری نگرش های مثبت نسبت به طبیعت در دانش آموزان دوره ابتدایی ایفا کند و استفاده از این رویکرد در برنامه های آموزشی مدارس پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

الگوسازی رفتاری معلم ، احترام به طبیعت ، رفتار زیستی ، نگرش محیط زیستی ، دانش آموزان پایه ششم.