به عنوان معلم چگونه می توانم خود پنداره و عزت نفس دانش اموزان را تقویت نمایم؟

پژوهش های انجام شده در حوزه روان شناسی تربیتی و علوم آموزشی نشان می دهند که معلم، پس از خانواده، یکی از مهم ترین عوامل موثر بر شکل گیری خودپنداره و عزت نفس دانش آموزان است. خودپنداره به برداشت و ارزیابی فرد از توانایی ها، ویژگی ها و ارزشمندی خود اشاره دارد و عزت نفس بیانگر میزان احترام و ارزشی است که فرد برای خود قائل می شود. مطالعات مختلف بیان می کنند که تعاملات روزمره معلم با دانش آموز، شیوه بازخورد دادن، نحوه ارزشیابی، سبک مدیریت کلاس و کیفیت روابط عاطفی میان معلم و دانش آموز، تاثیر مستقیمی بر این دو مولفه روان شناختی دارند.بررسی پژوهش های داخلی و خارجی نشان می دهد دانش آموزانی که از سوی معلمان خود حمایت عاطفی دریافت می کنند، تشویق می شوند، فرصت اظهار نظر دارند و موفقیت های آنان مورد توجه قرار می گیرد، از خودپنداره تحصیلی و عزت نفس بالاتری برخوردار هستند. در مقابل، استفاده از سرزنش، مقایسه مداوم دانش آموزان با یکدیگر، برچسب زنی، تحقیر یا بی توجهی به تفاوت های فردی، موجب کاهش اعتمادبه نفس، افت انگیزه و شکل گیری خودپنداره منفی می شود.مطالعات مبتنی بر نظریه یادگیری اجتماعی بندورا، نظریه خودپنداره راجرز و نظریه نیازهای روان شناختی دسی و رایان نیز نشان می دهند که احساس شایستگی، تعلق و استقلال که توسط رفتارهای حمایتی معلم تقویت می شوند، نقش مهمی در افزایش عزت نفس و انگیزش تحصیلی دانش آموزان دارند. همچنین پژوهش ها بیان می کنند که معلمان با ایجاد فضای امن، احترام متقابل، فرصت مشارکت در فعالیت های کلاسی و ارائه بازخورد سازنده، می توانند نگرش مثبت دانش آموزان نسبت به توانایی های خود را تقویت کنند. این تاثیر به ویژه در دوره ابتدایی و اوایل نوجوانی که شخصیت و هویت دانش آموزان در حال شکل گیری است، چشمگیرتر است.