مروری نظام مند بر چالش ها و فرصت های فضای مجازی در تحول تعلیم و تربیت نوین

فضای مجازی به عنوان یکی از تاثیرگذارترین پدیده های عصر حاضر، ساختارهای سنتی تعلیم و تربیت را به طور بنیادین متحول ساخته و نظامی موازی و گاه رقیب برای آموزش رسمی پدید آورده است. این مرور نظام مند با هدف شناسایی و دسته بندی جامع چالش ها و فرصت های فراروی نظام تعلیم و تربیت در مواجهه با فضای مجازی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که فضای مجازی از یک سو با شکستن مرزهای جغرافیایی و زمانی، عدالت آموزشی را محقق ساخته، شخصی سازی یادگیری را ممکن نموده و تنوع روش های تدریس و ارزشیابی را افزایش داده است؛ از سوی دیگر با چالش های جدی زیرساختی (ضعف پهنای باند و کمبود تجهیزات)، انسانی (ناآشنایی معلمان با فناوری های نوین و پایین بودن سواد دیجیتال)، روانی (اضطراب ناشی از کاهش ارتباط چهره به چهره و اعتیاد به وب گردی) و فرهنگی-هویتی (عادی سازی روابط غیراخلاقی، تضعیف هویت فردی و جمعی) مواجه است. نبود چارچوب نظری مستحکم و سیاست گذاری منسجم در سطح کلان، این چالش ها را پیچیده تر ساخته است. نتیجه آنکه فضای مجازی نه یک انتخاب، بلکه واقعیتی اجتناب ناپذیر در زیست جهان تعلیم و تربیت معاصر است و تحول در نظام آموزشی در گرو مدیریت هوشمندانه، سیاست گذاری مبتنی بر شواهد و فرهنگ سازی مشارکتی در بستر آن معنا می یابد. توانمندسازی معلمان و والدین در حوزه سواد دیجیتال، به روزرسانی مستمر زیرساخت های فنی و تدوین برنامه های درسی متناسب با بستر مجازی، ارکان اصلی این تحول به شمار می روند.

کلیدواژه ها:

فضای مجازی ، تعلیم و تربیت نوین ، چالش ها و فرصت ها ، تحول آموزشی ، سواد دیجیتال.