نقش سبک های فرزندپروری در عصر دیجیتال بر انگیزش و پیشرفت تحصیلی نوجوانان

در عصر تحول شتابان فناوری های دیجیتال، شیوه های سنتی فرزندپروری با چالش ها و الزامات جدیدی روبه رو شده اند؛ زیرا نوجوانان بخش قابل توجهی از فعالیت های روزمره خود را در محیط های دیجیتال سپری می کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سبک های فرزندپروری در عصر دیجیتال بر انگیزش تحصیلی و پیشرفت تحصیلی نوجوانان انجام شد. این مطالعه با استفاده از روش کمی و طرح پیمایشی مقطعی انجام گرفته. وجامعه آماری پژوهش را دانش آموزان دوره متوسطه تشکیل دادند که از میان آنان حدود ۳۵۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای از مدارس دولتی مناطق شهری و نیمه شهری انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از نسخه فارسی پرسشنامه اقتدار والدینی، مقیاس انگیزش تحصیلی و مقیاس شیوه های فرزندپروری دیجیتال استفاده شده است. پیشرفت تحصیلی نیز بر اساس معدل تحصیلی و سوابق آموزشی دانش آموزان ارزیابی گردید. داده ها با بهره گیری از نرم افزارهای SPSS و AMOS و از طریق رگرسیون چندگانه و مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شده اند.یافته ها نشان داد که سبک فرزندپروری مقتدرانه بیشترین تاثیر مثبت را بر انگیزش درونی (β=۰.۴۲، ۰۰۱/۰>P) و پیشرفت تحصیلی (β=۰.۳۸، ۰۰۱/۰>P) نوجوانان دارد. در مقابل، سبک های فرزندپروری مستبدانه و سهل گیرانه با انگیزش و عملکرد تحصیلی پایین تر همراه بودند. همچنین نظارت والدین بر فعالیت های آنلاین و مدیریت زمان استفاده از رسانه های دیجیتال، فراتر از تاثیر سبک های سنتی فرزندپروری، سهم معناداری در تبیین تغییرات انگیزش و پیشرفت تحصیلی داشت. نتایج تحلیل میانجی گری نیز نشان داده که انگیزش تحصیلی بخشی از رابطه میان سبک های فرزندپروری و پیشرفت تحصیلی را تبیین و حدود ۳۵ درصد از اثر کلی این رابطه از طریق انگیزش تحصیلی منتقل می شود..نتایج پژوهش بر اهمیت تداوم نقش سبک فرزندپروری مقتدرانه در عصر دیجیتال تاکید دارد و نشان می دهد که هدایت و نظارت هدفمند والدین در فضای دیجیتال می تواند آثار مثبت فرزندپروری را تقویت کند. بر این اساس، طراحی برنامه های آموزش سواد دیجیتال برای خانواده ها و ارائه راهکارهای مبتنی بر شواهد به متخصصان آموزشی و سیاست گذاران می تواند در ارتقای رشد تحصیلی و سلامت روان نوجوانان در محیط های غنی از فناوری موثر باشد.

کلیدواژه ها:

سبک های فرزندپروری ، عصر دیجیتال ، نوجوانان ، انگیزش تحصیلی ، پیشرفت تحصیلی ، فرزندپروری مقتدرانه ، فرزندپروری دیجیتال.