نقش فناوری هوش مصنوعی در توانمندسازی و توسعه حرفه ای معلمان

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فناوری هوش مصنوعی در توانمندسازی و توسعه حرفه ای معلمان و ارائه چارچوبی کاربردی برای بهره گیری موثر از آن در برنامه های رشد حرفه ای انجام شد. این مطالعه با طرح آمیخته اکتشافی متوالی اجرا گردید. در فاز کیفی، مرور نظام مند ۴۸ مقاله معتبر و مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۵ خبره صورت گرفت و داده ها با روش تحلیل مضمون (براون و کلارک) در نرم افزار MAXQDA کدگذاری شد که به شناسایی ۵ مضمون اصلی و ۱۷ مضمون فرعی انجامید. در فاز کمی، بر اساس یافته های کیفی پرسشنامه ای ۴۲ گویه ای طراحی و پس از تایید روایی و پایایی، روی ۴۱۸ معلم متوسطه شهر تهران اجرا شد. تحلیل داده های کمی با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزئی (PLS) در نرم افزار SmartPLS انجام گرفت. یافته ها نشان داد معلمان بیشترین توافق را با کاهش بار کاری (میانگین ۴/۱۲) و الزامات طراحی برنامه هوشمند (میانگین ۴/۲۱) و کمترین توافق را با بازخورد تحلیلی (میانگین ۳/۶۲) داشتند. نتایج مدل ساختاری حاکی از اثر مثبت و معنادار شخصی سازی (β=۰.۴۸)، الزامات طراحی (β=۰.۶۱) بر پذیرش هوش مصنوعی و اثر مثبت بازخورد تحلیلی بر بهبود عملکرد (β=۰.۳۶) بود؛ اما چالش های به کارگیری این رابطه را تضعیف کرد (β=-۰.۲۲). سازه اعتماد به هوش مصنوعی به عنوان عامل جدید با اثر مثبت (β=۰.۵۵) شناسایی شد. در نهایت مدل «توسعه حرفه ای هوشمند معلم» با تاکید بر شفافیت، سواد هوش مصنوعی و حفظ عاملیت انسانی ارائه گردید.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، توسعه حرفه ای معلمان ، توانمندسازی ، یادگیری تطبیقی ، بازخورد تحلیلی ، سواد هوش مصنوعی