تبیین ارتباط بین سواد رسانه ای ، تفکر انتقادی ، خودتنظیمی یادگیری و موفقیت تحصیلی دانش آموزان

چکیدهدر عصر حاضر که از آن با عنوان عصر اطلاعات، ارتباطات و جامعه شبکه ای یاد می شود، فناوری های نوین ارتباطی و رسانه های دیجیتال به بخش جدایی ناپذیر زندگی انسان ها تبدیل شده اند. گسترش روزافزون اینترنت، شبکه های اجتماعی، رسانه های جمعی و ابزارهای هوشمند، شیوه های دسترسی به اطلاعات، یادگیری، تعاملات اجتماعی و حتی سبک زندگی افراد را دستخوش تغییرات گسترده ای کرده است. در این میان، دانش آموزان به عنوان یکی از مهم ترین و تاثیرپذیرترین گروه های اجتماعی، بیش از سایر اقشار جامعه در معرض جریان مستمر اطلاعات و پیام های رسانه ای قرار دارند. امروزه دانش آموزان نه تنها از رسانه ها برای سرگرمی و ارتباطات اجتماعی استفاده می کنند، بلکه بخش قابل توجهی از فعالیت های آموزشی، پژوهشی و یادگیری آنان نیز به محیط های رسانه ای و فضای مجازی وابسته شده است. از این رو، توانایی استفاده آگاهانه، نقادانه و هدفمند از رسانه ها به یکی از ضروری ترین مهارت های قرن بیست و یکم تبدیل شده است.در چنین شرایطی، مفهوم «سواد رسانه ای» اهمیت ویژه ای یافته است. سواد رسانه ای فراتر از توانایی استفاده از ابزارهای رسانه ای بوده و به مجموعه ای از دانش ها، نگرش ها و مهارت هایی اشاره دارد که به افراد امکان می دهد پیام های رسانه ای را تحلیل، ارزیابی، تفسیر و به صورت آگاهانه تولید کنند. افراد دارای سواد رسانه ای قادرند منابع اطلاعاتی را از یکدیگر تفکیک کنند، اعتبار اطلاعات را بسنجند، اهداف پنهان و آشکار پیام های رسانه ای را تشخیص دهند و در برابر اطلاعات نادرست، شایعات و تبلیغات گمراه کننده مقاومت بیشتری از خود نشان دهند. در محیط های آموزشی امروز، سواد رسانه ای به عنوان یکی از عوامل موثر در ارتقای کیفیت یادگیری، افزایش آگاهی دانش آموزان و بهبود عملکرد تحصیلی شناخته می شود. دانش آموزانی که از سطح مطلوبی از سواد رسانه ای برخوردارند، می توانند اطلاعات آموزشی را به شکل موثرتری جستجو، انتخاب و پردازش کرده و از فرصت های یادگیری موجود در فضای مجازی بهره بیشتری ببرند.در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تبیین ارتباط بین سواد رسانه ای، تفکر انتقادی، خودتنظیمی یادگیری و موفقیت تحصیلی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که سواد رسانه ای، تفکر انتقادی و خودتنظیمی یادگیری به صورت نظام مند و در تعامل با یکدیگر نقش تعیین کننده ای در ارتقای موفقیت تحصیلی دانش آموزان دارند. تقویت هم زمان این سه مولفه می تواند زمینه ساز یادگیری عمیق تر، تصمیم گیری آگاهانه تر و افزایش عملکرد تحصیلی در نظام آموزشی نوین باشد.

کلیدواژه ها:

: سواد رسانه ای ، تفکر انتقادی ، خودتنظیمی یادگیری ، موفقیت تحصیلی ، دانش آموزان