تاثیر آموزش تفکر فلسفی مبتنی بر آموزه های اسلامی بر سلامت روان و تاب آوری دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهر اراک

پژوهش حاضر با هدف تبیین ظرفیت آموزش تفکر فلسفی مبتنی بر آموزه های اسلامی برای ارتقای سلامت روان و تاب آوری دانش آموزان دوره متوسطه دوم و ارائه چارچوبی قابل اجرا برای مدارس شهر اراک انجام شد. روش پژوهش، مرور روایتی ساختاریافته و تحلیل مفهومی بود. در این چارچوب، مطالعات مرجع و پژوهش های منتخب درباره فلسفه برای کودکان و نوجوانان، اجتماع کاوشگری، پیامدهای شناختی و اجتماعی، سلامت روان نوجوانان، تاب آوری و تربیت اسلامی بررسی و به صورت انتقادی تلفیق شدند. جمع بندی شواهد نشان داد گفت وگوی فلسفی، به ویژه از مسیر تقویت استدلال، تحمل ابهام، بازنگری در باورها، حل مسئله، همدلی و مشارکت در اجتماع گفت وگو، ظرفیت حمایت از برخی عوامل محافظت کننده سلامت روان را دارد. همچنین مفاهیمی چون حکمت، فطرت، ادب، صبر، توکل، اختیار و مسئولیت، در صورتی که به جای پاسخ های از پیش تعیین شده به صورت منابع پرسش و تامل به کار روند، می توانند به معنا سازی، امید واقع بینانه و احساس عاملیت نوجوان کمک کنند. بر پایه این تلفیق، الگویی ده جلسه ای برای دانش آموزان متوسطه دوم اراک طراحی شد که محرک فلسفی، تولید پرسش، گفت وگوی کاوشگرانه، پرسشگری سقراطی، تامل فردی و پیوند سنجیده با آموزه های اسلامی را ترکیب می کند. نتیجه پژوهش حاکی از پشتوانه نظری و تجربی غیرمستقیم مناسب برای الگوی پیشنهادی است؛ با این حال، اثربخشی مستقیم آن در جامعه هدف نیازمند مطالعه میدانی کنترل شده با داده واقعی، ابزارهای معتبر و پیگیری است.

کلیدواژه ها:

تفکر فلسفی ، فلسفه برای کودکان و نوجوانان ، آموزه های اسلامی ، سلامت روان ، تاب آوری ، دانش آموزان متوسطه دوم.