نقش احساس تعلق به مدرسه در ارتقای انگیزش تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی: مطالعه مروری تحلیلی

احساس تعلق به مدرسه یکی از مهم ترین متغیرهای روان شناختی و تربیتی موثر بر موفقیت تحصیلی دانش آموزان محسوب می شود. این سازه به میزان احساس پذیرش، ارزشمندی، حمایت و عضویت دانش آموز در محیط مدرسه اشاره دارد و نقش مهمی در شکل گیری نگرش مثبت نسبت به یادگیری و مدرسه ایفا می کند. در سال های اخیر پژوهشگران حوزه روان شناسی تربیتی و آموزش و پرورش توجه ویژه ای به بررسی ارتباط احساس تعلق به مدرسه با پیامدهای آموزشی، اجتماعی و روان شناختی دانش آموزان داشته اند. یکی از مهم ترین این پیامدها، انگیزش تحصیلی است که به عنوان نیروی محرک رفتارهای یادگیری، تلاش آموزشی و پیشرفت تحصیلی شناخته می شود.پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش احساس تعلق به مدرسه در ارتقای انگیزش تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شده است. روش پژوهش از نوع مروری تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعه و تحلیل منابع علمی معتبر داخلی و خارجی شامل کتاب ها، مقالات پژوهشی، پایان نامه ها و گزارش های علمی گردآوری شده اند. یافته های پژوهش نشان داد که احساس تعلق به مدرسه از طریق تقویت روابط مثبت میان دانش آموزان و معلمان، افزایش مشارکت در فعالیت های آموزشی، ایجاد امنیت روانی، ارتقای خودکارآمدی و تقویت نگرش مثبت نسبت به یادگیری، نقش موثری در افزایش انگیزش تحصیلی دانش آموزان دارد. همچنین نتایج مطالعات مختلف نشان می دهد دانش آموزانی که سطح بالاتری از احساس تعلق به مدرسه را تجربه می کنند، از انگیزه بیشتری برای یادگیری، تلاش تحصیلی، مشارکت در کلاس درس و دستیابی به موفقیت های آموزشی برخوردار هستند.در مقابل، ضعف احساس تعلق به مدرسه می تواند با کاهش انگیزش تحصیلی، افت عملکرد آموزشی، افزایش غیبت، کاهش مشارکت در فعالیت های مدرسه و بروز مشکلات رفتاری همراه باشد. بر اساس نتایج پژوهش، ایجاد محیطی امن، حمایتگر و مشارکت محور در مدارس ابتدایی، تقویت روابط انسانی و توجه به نیازهای عاطفی دانش آموزان می تواند زمینه ارتقای احساس تعلق به مدرسه و در نتیجه افزایش انگیزش تحصیلی را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

احساس تعلق به مدرسه ، انگیزش تحصیلی ، دانش آموزان ابتدایی ، روان شناسی تربیتی ، پیشرفت تحصیلی ، محیط مدرسه