بازخوانی آیات تربیتی قرآن و ارائه راهکارهای مدرسه ای برای دانش آموزان متوسطه دوم

پژوهش حاضر با هدف بازخوانی آیات تربیتی قرآن کریم و استخراج راهکارهای مدرسه ای متناسب با دانش آموزان دوره دوم متوسطه انجام شده است. این پژوهش به روش توصیفی‑تحلیلی و با رویکرد تفسیر موضوعی انجام شد. با استفاده از کلیدواژه های مرتبط با تربیت و مراجعه به فرهنگ موضوعی قرآن، حدود ۱۵۰ آیه مرتبط شناسایی گردید. داده ها با مراجعه به تفاسیر المیزان، نمونه و نور و کتب تخصصی تربیت اسلامی گردآوری شد. تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت. آیات تربیتی در پنج محور اصلی دسته بندی شدند: تربیت عقلی، تربیت عبادی، تربیت اخلاقی، تربیت اجتماعی و تربیت عاطفی. از تحلیل این آیات، هشت اصل تربیتی استخراج گردید: تعقل و تفکر، تزکیه و تهذیب، موعظه حسنه، قصه گویی، الگوسازی، تدریج، محبت و رحمت، و عبرت آموزی. بر اساس هر اصل، راهکارهای مدرسه ای عینی طراحی شد که از جمله آنها می توان به طراحی پرسش های چالش برانگیز، برنامه خودارزیابی هفتگی اخلاقی، روایت قصص قرآنی با روش ایفای نقش و تحلیل تاریخی اقوام گذشته اشاره کرد.قرآن کریم دارای نظام تربیتی منسجمی است که بر تقدم تزکیه و تعقل بر مناسک عبادی تاکید دارد. اصول استخراج شده قابلیت ترجمه به راهکارهای عملی و مدرسه ای را دارند. به معلمان دین و زندگی توصیه می شود از این اصول در طراحی آموزشی خود بهره گیرند. انجام پژوهش های میدانی برای بررسی اثربخشی این راهکارها در کلاس های درس پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

بازخوانی آیات تربیتی ، قرآن کریم ، راهکارهای مدرسه ای ، دانش آموزان متوسطه دوم ، تربیت دینی.