تاثیر آموزش خودنظارتی توجه بر مهارت های خواندن کودکان با اختلال خواندن؛ مطالعه مروری نظامند

هدف: اختلال خواندن (نارساخوانی) یکی از شایع ترین اختلالات یادگیری ویژه است که با نقایص پایدار در رمزگشایی، روان خوانی و درک مطلب همراه بوده و شیوع آن در جمعیت کودکان سنین مدرسه بین ۵ تا ۱۲ درصد گزارش شده است. پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند پژوهش های انجام شده در زمینه تاثیر آموزش خودنظارتی توجه بر مهارت های خواندن کودکان با اختلال خواندن انجام شده است. خودنظارتی توجه به عنوان یکی از موثرترین راهبردهای فراشناختی، با هدف افزایش آگاهی فرد از فرایندهای شناختی خود و بهبود کنترل توجه، مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. روش: پژوهش حاضر از نوع مروری نظام مند بوده و با استفاده از کلیدواژه های تخصصی شامل خودنظارتی توجه، اختلال خواندن، نارساخوانی، آگاهی واج شناختی، درک مطلب، کارکردهای اجرایی و معادل های انگلیسی آنها در پایگاه های اطلاعاتی معتبر شامل Scopus، ScienceDirect، Google Scholar، SID، Magiran و نورمگز در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ جستجو انجام شد. پس از جستجوی کلیدواژه ها، تعداد ۲۷۵ مقاله فارسی و انگلیسی شناسایی شد که بعد از حذف مقالات نامرتبط با اهداف پژوهش، تعداد ۲۸ مقاله مورد بررسی کامل قرار گرفتند. یافته ها: آموزش خودنظارتی توجه با تقویت توانایی دانش آموزان در نظارت بر رفتارهای توجهی خود، به بهبود معنادار آگاهی واج شناختی، افزایش درک مطلب و ارتقای کارکردهای اجرایی منجر می شود. خودنظارتی توجه از طریق افزایش آگاهی فراشناختی، بهبود حافظه کاری و تقویت کنترل توجه، زمینه را برای بهبود مهارت های خواندن فراهم می آورد. نتیجه گیری: نتایج نشان از ضرورت گنجاندن آموزش خودنظارتی توجه در برنامه های توانبخشی شناختی و برنامه درسی مدارس برای دانش آموزان با اختلال خواندن دارد.

کلیدواژه ها:

خودنظارتی توجه ، اختلال خواندن ، آگاهی واج شناختی ، درک مطلب ، کارکردهای اجرایی ، نارساخوانی