تجربه زیسته ی پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان باانگیزه دوره ابتدایی: مرور کیفی یافته ها

پژوهش حاضر با هدف تبیین و تحلیل ابعاد کیفی و تجربه زیسته مرتبط با پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان باانگیزه دوره ابتدایی انجام شده است. با توجه به اهمیت روزافزون انگیزه یادگیری در نظام های آموزشی و نقش آن در بهبود کیفیت عملکرد تحصیلی، این مطالعه تلاش دارد تا فراتر از رویکردهای صرفا کمی، به درک عمیق تری از ابعاد تجربه ای و معنایی پیشرفت تحصیلی دست یابد. روش پژوهش از نوع مرور کیفی بوده و با استفاده از تحلیل و سنتز یافته های مطالعات پیشین صورت گرفته است. در این راستا، ۱۱ مقاله علمی شامل پژوهش های کیفی، کمی و ترکیبی از سال های ۱۳۸۶ تا ۱۴۰۱ انتخاب و مورد واکاوی قرار گرفته اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که انگیزه یادگیری یکی از عوامل اساسی در شکل گیری و ارتقای پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی است. این عامل نه تنها بر میزان تلاش و پشتکار دانش آموزان اثرگذار است، بلکه با مولفه هایی مانند خودتنظیمی یادگیری، درگیری تحصیلی، خودکارآمدی و ادراک موفقیت ارتباط مستقیم دارد. همچنین نتایج نشان می دهد که پیشرفت تحصیلی پدیده ای چندبعدی است و صرفا به شاخص های کمی مانند نمره یا رتبه محدود نمی شود، بلکه شامل ابعاد روان شناختی، هیجانی و تجربه ای نظیر احساس موفقیت، رضایت درونی، معنا بخشی به یادگیری و درک شخصی از رشد نیز می باشد. بر اساس نتایج به دست آمده، می توان نتیجه گرفت که انگیزه یادگیری نقش تعیین کننده ای در کیفیت تجربه تحصیلی دانش آموزان دارد و تقویت آن می تواند منجر به بهبود پایدار در عملکرد آموزشی شود. در این میان، تامین نیازهای روان شناختی دانش آموزان، استفاده از روش های تدریس فعال و ایجاد محیط های یادگیری حمایت کننده از عوامل کلیدی در افزایش انگیزه درونی محسوب می شوند. همچنین، نتایج بر ضرورت توجه به ابعاد کیفی و تجربه ای پیشرفت تحصیلی در کنار شاخص های کمی تاکید دارد. در نهایت، پیشنهاد می شود پژوهش های آینده به بررسی عمیق تر سازوکارهای شکل گیری انگیزه و نقش عوامل محیطی، خانوادگی و آموزشی در تقویت آن بپردازند.

کلیدواژه ها:

انگیزه یادگیری ، پیشرفت تحصیلی ، تجربه زیسته ، مرور کیفی ، دوره ابتدایی