مروری نظام مند بر رویکرد تربیت شهروندی در ایجاد تعاملات مثبت و فضای شاد مدارس ابتدایی

هدف این مطالعه مروری نظام مند بر رویکرد تربیت شهروندی در ایجاد تعاملات مثبت و فضای شاد مدارس ابتدایی بر اساس پژوهش های انجام شده در سال های اخیر است. این پژوهش از نوع مرور نظام مند بوده که برای دستیابی به این هدف، یک مرور نظام مند با جست وجو در پایگاه های اطلاعاتی داخلی سیویلیکا (Civilica)، جهاد دانشگاهی (SID)، مگ ایران (Magiran)، ایران داک (Irandoc)، نورمگز (Noormags) طی سال های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۵ و پایگاه های اطلاعاتی خارجی Scopus، Google Scholar، Elsevier، ISC، ISI و ScienceDirect طی سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۶ پرداخته شد. یافته ها نشان داد که آموزش حقوق و مسئولیت های شهروندی، تقویت مهارت های ارتباطی و بین فردی، تعامل با همسالان، حمایت اجتماعی، کیفیت رابطه معلم–دانش آموز، یادگیری فعال و تعاملی، احساس تعلق و پذیرش اجتماعی و سواد رسانه ای و شهروندی دیجیتال از جمله مهم ترین محورهای کلیدی در باب نقش و جایگاه رویکرد تربیت شهروندی در ایجاد تعاملات مثبت در مدارس بود. همچنین جو مثبت و حمایتگر مدرسه، روابط انسانی مثبت، کیفیت تدریس، مدیریت و رهبری مدرسه، محیط فیزیکی و امکانات، فعالیت های هنری و اجتماعی، نیازهای روان شناختی و امنیت عاطفی و احساس تعلق از جمله مهم ترین محورهای کلیدی در باب شکل گیری فضای شاد و جو مثبت در مدارس بود. نتیجه گیری کلی پژوهش نشان داد که رویکرد تربیت شهروندی با تقویت مهارت های اجتماعی، احساس تعلق، مشارکت و روابط مثبت در مدرسه، می تواند در شکل گیری تعاملات مثبت و فضای شاد مدارس ابتدایی نقش مهمی ایفا کند. بر این اساس، اجرای هدفمند و مشارکتی برنامه های تربیت شهروندی و پیوند دادن آن با تجربه های واقعی اجتماعی، روابط مثبت، مشارکت دانش آموزان و ایجاد محیط حمایتگر می تواند به عنوان راهبردی کارآمد برای بهبود تعاملات مثبت و فضای شاد در مدارس ابتدایی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تربیت شهروندی ، تعاملات مثبت ، فضای شاد مدرسه ، مدارس ابتدایی