بررسی موانع اجرای روش های فعال تدریس از دیدگاه معلمان ابتدایی

روش های فعال تدریس به عنوان یکی از موثرترین رویکردهای آموزشی در عصر حاضر شناخته می شوند که نقشی تعیین کننده در پرورش تفکر انتقادی، مهارت های حل مسئله و یادگیری مادام العمر دانش آموزان ایفا می کنند. با وجود تاکید نظام های آموزشی بر لزوم حرکت از رویکردهای سنتی و معلم محور به سوی روش های دانش آموز محور، شواهد تجربی حاکی از آن است که اجرای این روش ها در کلاس های درس دوره ابتدایی با موانع متعدد و گاه نادیده گرفته شده ای مواجه است. مقاله حاضر با رویکرد توصیفی‑تحلیلی و با تمرکز بر دیدگاه های معلمان دوره ابتدایی، به شناسایی و تحلیل نظام مند موانع اجرای روش های فعال تدریس می پردازد. چارچوب نظری پژوهش بر اساس نظریه میدان نیروهای لوین و نیز رویکردهای نوین روان شناسی تربیتی بنا شده است. یافته های حاصل از مرور مطالعات داخلی و بین المللی نشان می دهد که موانع اجرا در سه سطح اصلی قابل طبقه بندی هستند: موانع مرتبط با معلم (شامل ناآگاهی از مبانی نظری، باورهای سنتی، کمبود اعتماد به نفس و نگرانی از دست دادن کنترل کلاس)، موانع ساختاری و سازمانی (شامل حجم بالای کتاب های درسی، کمبود زمان، تراکم بالای جمعیت دانش آموزی و نبود منابع و تجهیزات کافی)، و موانع فرهنگی و زمینه ای (شامل انتظارات سنتی والدین، مقاومت در برابر تغییر و فقدان الگوهای موفق بومی). مقاله حاضر با ارائه تحلیل جامع از تعامل پیچیده این موانع، توصیه های عملیاتی برای سطوح مختلف سیاست گذاری، مدیریت مدرسه و عمل معلم ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

: روش های فعال تدریس ، موانع اجرا ، معلمان ابتدایی ، یادگیری دانش آموز‑محور ، توسعه حرفه ای معلمان