نقش هوش مصنوعی در ارتقای سلامت روان و پیشگیری از آسیب های اجتماعی در نوجوانان : فرصت ها ، چالش ها و راهکارهای آموزشی

سلامت روان نوجوانان به عنوان یکی از چالش های اساسی سلامت عمومی در سطح جهانی مطرح است. شیوع اختلالات روانی در این گروه سنی رو به افزایش بوده و نظام های سنتی ارائه خدمات سلامت روان با کمبود نیروی متخصص، موانع دسترسی و انگ اجتماعی مواجه هستند. در این میان، هوش مصنوعی به عنوان فناوری نوظهور، افق های جدیدی را در زمینه ارائه خدمات سلامت روان گشوده است. مقاله حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در ارتقای سلامت روان و پیشگیری از آسیب های اجتماعی در نوجوانان، با رویکردی تحلیلی به تبیین فرصت ها، چالش ها و ارائه راهکارهای آموزشی می پردازد.یافته های حاصل از مرور نظام مند پژوهش های انجام شده نشان می دهد که هوش مصنوعی در حوزه های متعددی از جمله تشخیص زودهنگام اختلالات روانی، ارائه مداخلات درمانی شخصی سازی شده، کاهش انگ اجتماعی و افزایش دسترسی به خدمات سلامت روان کاربرد دارد. ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی مانند چت بات های درمانی، سامانه های پایش رفتاری و مدل های پیش بینی کننده خطر، پتانسیل قابل توجهی در کاهش علائم افسردگی، اضطراب و پریشانی روانی نشان داده اند. با این حال، پیاده سازی این فناوری با چالش های جدی از جمله مسائل اخلاقی مرتبط با حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی، فقدان شفافیت در فرایند تصمیم گیری، و همچنین کمبود داده های آموزشی متناسب با ویژگی های رشدی و زبانی نوجوانان مواجه است.از مهم ترین راهکارهای آموزشی برای بهره مندی بهینه از هوش مصنوعی در این حوزه، می توان به طراحی برنامه های سواد دیجیتال برای نوجوانان و خانواده ها، توانمندسازی متخصصان سلامت روان در زمینه کاربردهای هوش مصنوعی، تدوین چارچوب های اخلاقی و نظارتی مشارکتی، و توسعه رویکردهای طراحی کاربرمحور با مشارکت مستقیم نوجوانان اشاره کرد. نتیجه گیری مقاله حاکی از آن است که هوش مصنوعی می تواند به عنوان ابزاری مکمل در کنار خدمات سنتی سلامت روان عمل کند، اما هرگز نمی تواند جایگزین رابطه درمانی انسانی و قضاوت بالینی متخصصان شود. دستیابی به این هدف مستلزم تدوین سیاست های هوشمندانه، سرمایه گذاری در پژوهش های بین رشته ای و توجه همزمان به جنبه های فنی، اخلاقی و انسانی این فناوری است.

کلیدواژه ها:

: هوش مصنوعی ، سلامت روان نوجوانان ، چت بات های درمانی ، پیشگیری از آسیب های اجتماعی ، اخلاق هوش مصنوعی ، راهکارهای آموزشی