تاثیر یادگیری مشارکتی بر افزایش انگیزش تحصیلی و بهبود عملکرد دانش آموزان

یادگیری مشارکتی یکی از رویکردهای مهم در حوزه روش های نوین تدریس است که با تاکید بر تعامل، همکاری، مسئولیت پذیری و مشارکت فعال یادگیرندگان، تلاش می کند فرایند یاددهی–یادگیری را از الگوی انتقال یک سویه اطلاعات به فرایندی تعاملی و یادگیرنده محور تبدیل کند. در این رویکرد، دانش آموزان در گروه های کوچک و با هدف مشترک به فعالیت می پردازند و در عین حال که مسئول یادگیری خود هستند، در قبال یادگیری اعضای گروه نیز احساس مسئولیت می کنند. هدف مقاله حاضر بررسی تاثیر یادگیری مشارکتی بر افزایش انگیزش تحصیلی و بهبود عملکرد دانش آموزان است. روش پژوهش حاضر مروری–تحلیلی است و با استفاده از منابع علمی فارسی، کتاب های تخصصی حوزه علوم تربیتی و روان شناسی تربیتی و پژوهش های انجام شده در محیط های آموزشی ایران، ابعاد مختلف موضوع بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که یادگیری مشارکتی از طریق افزایش تعامل اجتماعی، تقویت احساس تعلق به گروه، ایجاد فرصت برای مشارکت، افزایش خودکارآمدی و فراهم کردن بازخورد همسالان می تواند انگیزش تحصیلی دانش آموزان را تقویت کند. همچنین، شواهد پژوهشی نشان می دهد که استفاده مناسب از الگوهای مشارکتی، به ویژه الگوی جیگ ساو، می تواند با بهبود خودتنظیمی، مشارکت شناختی و مسئولیت پذیری، زمینه ارتقای عملکرد تحصیلی را فراهم سازد. پژوهش هاشمی و همکاران نیز نشان داده است که آموزش مشارکتی از نوع جیگ ساو در مقایسه با روش های سنتی می تواند خودتنظیمی و انگیزش تحصیلی دانش آموزان ابتدایی را افزایش دهد. همچنین پژوهش محمدی و همکاران، اثربخشی آموزش مشارکتی را بر انگیزش و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان بررسی کرده است. بر اساس یافته های این مقاله، یادگیری مشارکتی زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که معلم، گروه ها را هدفمند تشکیل دهد، نقش های اعضا را مشخص کند، مشارکت فردی و گروهی را هم زمان مورد توجه قرار دهد و ارزشیابی را با فرایند یادگیری هماهنگ سازد. در مجموع، می توان نتیجه گرفت که یادگیری مشارکتی، در صورت اجرای صحیح و متناسب با ویژگی های دانش آموزان و شرایط کلاس، ظرفیت قابل توجهی برای ارتقای انگیزش تحصیلی، مشارکت فعال و عملکرد آموزشی دانش آموزان دارد.

کلیدواژه ها:

یادگیری مشارکتی ، انگیزش تحصیلی ، عملکرد تحصیلی ، پیشرفت تحصیلی ، خودتنظیمی ، تعامل آموزشی ، دانش آموز