اقدام پژوهی: بهبود مولفه های عملکردی( مهارت اجتماعی و خودکار آمدی تحصیلی) در دختران فرزند طلاق، از طریق مداخلات شناختی -رفتاری

این اقدام پژوهی در سال تحصیلی ۱۴۰۴_۱۴۰۳ در دبستان دخترانه توحید دو، کلاس پنجم ب، با جامعه آماری ۲۴ دانش آموز، به اجرا درآمد. در اوایل سال تحصیلی، شاهد مشکلات فزاینده ای در مهارت های ارتباطی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان بودم. این چالش ها در قالب رفتارهایی نظیر عدم مسئولیت پذیری تحصیلی (دفاتر خالی، عدم پیگیری دروس)، دشواری در تعاملات گروهی، و بروز پرخاشگری در زنگ های تفریح آشکار می شد. بررسی های اولیه و مشاهدات دقیق تر، به ویژه در ارتباط با اولیا، نشان داد که این مشکلات ریشه های عمیقی در عوامل خانوادگی، (مانند طلاق و تجربیات آسیب زا) دارند. این وضعیت، بنده را به این نتیجه رساند که مداخله ای هدفمند برای بهبود مهارت های اجتماعی دانش آموزان، که تسهیل کننده خودکارآمدی تحصیلی نیز است، امری ضروری است.هدف اصلی این پژوهش، بررسی اثربخشی برنامه ها و راهکارهای طراحی شده، برای تقویت مهارت های اجتماعی در ابعادی نظیر انسجام و تعلق اجتماعی، خودکارآمدی، تنظیم هیجانی، تاب آوری روان شناختی (با تاکید بر سازگاری با شرایط ناشی از طلاق والدین)، تفکر انتقادی و حل مسئله است. همچنین، ارتقاء خودتنظیمی یادگیری و افزایش انگیزه درونی برای خودکارآمدی تحصیلی بهتر از دیگر اهداف کلیدی این تحقیق محسوب می شود. این پژوهش با رویکرد اقدام پژوهی و استفاده از روش های سیستماتیک جمع آوری و تحلیل داده ها از منابع گوناگون شامل بررسی متون علمی، مشاهدات میدانی معلم، پرسشنامه ها (مهارت اجتماعی و خودکارآمدی تحصیلی)، و مصاحبه با ذی نفعان (کادر مدرسه، اولیا و دانش آموزان) صورت پذیرفت. یافته ها به وضوح نشان دادند که برنامه های مداخله ای، مشاوره ای و حمایتی، طراحی شده، تاثیرات مثبت و معناداری بر بهبود ارتباطات میان دانش آموزان، افزایش اعتماد متقابل، تقویت همبستگی در گروه های کاری و ارتقاء کلی عملکرد اجتماعی و تحصیلی آن ها داشته اند. بر اساس نتایج به دست آمده، اجرای چنین برنامه هایی به عنوان یک استراتژی موثر و ضروری در محیط های آموزشی، به ویژه برای حمایت از فرزندان طلاق، قویا توصیه می گردد.

کلیدواژه ها:

طلاق ، مهارت اجتماعی ، خودکارآمدی تحصیلی ، دانش آموزان دختر ، پایه پنجم