درس پژوهی : چگونه می توان با استفاده از روش های یادگیری مشارکتی و بازی وارسازی، میزان مشارکت، انگیزه و یادگیری دانش آموزان پایه ششم ابتدایی را در درس ریاضی افزایش داد؟

درس پژوهی حاضر با هدف بررسی راهکارهای موثر برای افزایش مشارکت، انگیزه و یادگیری دانش آموزان پایه ششم ابتدایی در درس ریاضی از طریق به کارگیری روش های یادگیری مشارکتی و بازی وارسازی انجام شده است. یکی از چالش های اساسی در آموزش ریاضی، کاهش انگیزه، مشارکت محدود دانش آموزان در فرایند یادگیری و غلبه روش های سنتی تدریس است که موجب افت علاقه، کاهش تعامل و ضعف در یادگیری عمیق مفاهیم ریاضی می شود. بر همین اساس، گروه درس پژوه با انتخاب این مسئله تلاش کرد با طراحی، اجرا، مشاهده، بازاندیشی و اصلاح تدریس، زمینه ای برای یادگیری فعال، مشارکت موثر و افزایش انگیزه دانش آموزان فراهم سازد.در این درس پژوهی، با استفاده از رویکرد پژوهش مشارکتی، ابتدا وضعیت موجود کلاس از طریق مشاهده، بررسی عملکرد تحصیلی دانش آموزان، گفت وگو با آنان و تحلیل نقاط قوت و ضعف تدریس مورد ارزیابی قرار گرفت. سپس با بهره گیری از مبانی نظری یادگیری مشارکتی و اصول بازی وارسازی، طرح درسی مبتنی بر فعالیت های گروهی، رقابت های آموزشی، امتیازدهی، بازخورد مستمر، چالش های ریاضی، حل مسئله گروهی و استفاده از عناصر انگیزشی طراحی و اجرا شد. در طول اجرای تدریس، تمامی مراحل توسط اعضای گروه درس پژوه مشاهده، ثبت و تحلیل شد و پس از جلسات نقد و بازاندیشی، تغییرات لازم در طراحی آموزشی اعمال گردید. اجرای مجدد درس با اصلاحات انجام شده نشان داد که استفاده از این رویکرد موجب افزایش تعامل میان دانش آموزان، مشارکت فعال در فعالیت های کلاسی، تقویت روحیه همکاری، ارتقای انگیزه درونی، افزایش اعتمادبه نفس، بهبود عملکرد تحصیلی و درک عمیق تر مفاهیم ریاضی شده است.نتایج این پژوهش نشان داد که ترکیب یادگیری مشارکتی با بازی وارسازی، محیط کلاس را از فضایی معلم محور به محیطی پویا، تعاملی و دانش آموزمحور تبدیل می کند و فرصت مناسبی برای یادگیری معنادار، تقویت مهارت های حل مسئله، تفکر منطقی، ارتباط موثر، مسئولیت پذیری و یادگیری پایدار فراهم می آورد. همچنین این رویکرد موجب افزایش علاقه دانش آموزان به درس ریاضی، کاهش اضطراب یادگیری، ارتقای کیفیت تدریس و بهبود روابط آموزشی میان معلم و دانش آموزان شد. یافته های این درس پژوهی بیانگر آن است که بهره گیری آگاهانه از روش های تدریس فعال، به ویژه یادگیری مشارکتی همراه با بازی وارسازی، می تواند به عنوان راهکاری اثربخش برای ارتقای کیفیت آموزش ریاضی در دوره ابتدایی مورد استفاده معلمان قرار گیرد و زمینه تحقق اهداف برنامه درسی و توسعه شایستگی های یادگیرندگان را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

درس پژوهی ، یادگیری مشارکتی ، بازی وارسازی ، مشارکت دانش آموزان ، انگیزه تحصیلی ، یادگیری فعال ، آموزش ریاضی