بررسی رابطه اضطراب ریاضی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان با نقش میانجی خودکارآمدی

اضطراب ریاضی یکی از مهم ترین عوامل روان شناختی موثر بر یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان است که می تواند توانایی آنان را در درک مفاهیم، حل مسئله و مشارکت فعال در فرآیند یادگیری کاهش دهد. از سوی دیگر، خودکارآمدی به عنوان یکی از سازه های کلیدی در نظریه شناختی اجتماعی، نقش مهمی در افزایش انگیزش، پشتکار و عملکرد تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه اضطراب ریاضی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان با تاکید بر نقش میانجی خودکارآمدی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی همبستگی مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دوره متوسطه بوده و نمونه پژوهش به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه اضطراب ریاضی، پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی و شاخص عملکرد تحصیلی دانش آموزان بود. داده های پژوهش با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS و از طریق آزمون های همبستگی پیرسون، تحلیل مسیر و مدل یابی معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که اضطراب ریاضی دارای رابطه منفی و معنادار با عملکرد تحصیلی و خودکارآمدی دانش آموزان است. همچنین خودکارآمدی با عملکرد تحصیلی رابطه مثبت و معناداری دارد و نقش میانجی آن در رابطه بین اضطراب ریاضی و عملکرد تحصیلی مورد تایید قرار گرفت. به عبارت دیگر، افزایش اضطراب ریاضی موجب کاهش احساس خودکارآمدی شده و این کاهش به افت عملکرد تحصیلی منجر می شود. یافته های پژوهش بر اهمیت توجه به ابعاد روان شناختی یادگیری ریاضی و طراحی برنامه های آموزشی و مشاوره ای با هدف کاهش اضطراب ریاضی و تقویت خودکارآمدی دانش آموزان تاکید دارد. اجرای راهبردهای آموزشی مبتنی بر مشارکت فعال، آموزش مهارت های شناختی و فراشناختی، ایجاد محیط یادگیری حمایت کننده و بهره گیری از روش های نوین تدریس می تواند زمینه ارتقای خودکارآمدی و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

اضطراب ریاضی ، عملکرد تحصیلی ، خودکارآمدی ، دانش آموزان ، آموزش ریاضی ، انگیزش تحصیلی ، یادگیری ریاضی