مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی هیجانی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر رفتارهای خودجرحی، حساسیت به طرد و خودمهارگری دربیماران مبتلا به افسردگی اساسی:یک مطالعه نیمه آزمایشی با دوره پیگیری دوماهه

مقدمه: یکی از اختلال های روانشناختی مزمن که سلامت روانی، هیجانی و ارتباطی افراد مبتلا را با آسیب جدی مواجه می سازد،اختلال افسردگی اساسی است.هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی هیجانی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر رفتارهای خودجرحی، حساسیت به طرد و خودمهارگری دربیماران مبتلا به افسردگی اساسی:یک مطالعه نیمه آزمایشی با دوره پیگیری دوماهه بود.روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع پژوهش های نیمه آزمایشی طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل کلیه بیماران دارای افسردگی اساسی مراجعه کننده به کلینیک های غرب شهر تهران در نیمه دوم (مهرماه تا اسفند ماه) سال ۱۴۰۴ بود،که از بین آنها۶۰ نفر به صورت نمونه گیری غیرتصادفی و هدفمند انتخاب شدند و سپس در سه گروه درمان طرحواره درمانی هیجانی ، شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و گروه کنترل به صورت تصادفی جایگزین شدند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه های سازمان شخصیت توسط کرنبرگ (۲۰۰۲)، خودجرحی سانسون، ویدرمن و سانسون (۱۹۹۸)، حساسیت به طرد داونی و فلدمن (۱۹۹۶)، خودمهارگری (SCS)، استفاده شد. پس از آن، مداخله درمانی بر اساس پروتکل طرحواره درمانی هیجانی، شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی، برای گروه آزمایش طی۹ جلسه ۹۰ دقیقه ای اجرا شد، اما گروه کنترل در فهرست انتظار قرار گرفت. پس از پایان دوره درمان از هر دو گروه پس آزمون به عمل آمد. داده ها با تحلیل تحلیل واریانس چند متغیری MANOVA و تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر استفاده خواهد شد. آزمون های تعقیبی بنفرونی جهت آزمون فرضیه ها استفاده شد.یافته ها:نتایج تحلیل نشان داد که طرحواره درمانی هیجانی در افراد دارای افسردگی اساسی موثر نیست اما در مقابل شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی منجر به کاهش رفتارهای خودجرحی دربیماران دارای افسردگی اساسی شده است. همپنین نتایج بیانگر این مطلب بود که هر دو درمان تاثیر برابر بر حساسیت به طرد و خودمهارگری در افراد درگیربا افسردگی اساسی داشتند.نتیجه گیری: بر اساس یافته ها، استفاده ازطرحواره درمانی هیجانی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی برای بهبود رفتارهای خودجرحی، حساسیت به طرد و خودمهارگری توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

طرحواره درمانی هیجانی ، شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی ، رفتارهای خودجرحی ، حساسیت به طرد و خودمهارگری ، افسردگی اساسی