نقش هوش مصنوعی در سلامت روان و بهزیستی روان شناختی دانشجویان

با گسترش روزافزون فناوری های هوش مصنوعی، کاربرد این فناوری در حوزه سلامت روان به یکی از موضوعات مهم پژوهشی در سال های اخیر تبدیل شده است. دانشجویان به عنوان یکی از گروه های در معرض فشارهای روان شناختی، با مشکلاتی مانند اضطراب، استرس تحصیلی، افسردگی، فرسودگی تحصیلی و کاهش بهزیستی روان شناختی مواجه هستند؛ ازاین رو، شناسایی راهکارهای نوین برای حمایت از سلامت روان آنان اهمیت ویژه ای دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در سلامت روان و بهزیستی روان شناختی دانشجویان انجام شد. این مطالعه به روش مرور روایتی انجام گرفت و برای دستیابی به منابع مرتبط، مقالات علمی منتشرشده بین سال های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶ در پایگاه های معتبر بین المللی مورد بررسی قرار گرفتند. پس از بررسی معیارهای ورود و خروج، ۱۰ منبع علمی معتبر انتخاب و یافته های آن ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی بررسی شد. نتایج مرور مطالعات نشان داد که ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، از جمله چت بات های سلامت روان، سامانه های غربالگری هوشمند و برنامه های مداخلات دیجیتال، می توانند از طریق افزایش دسترسی به خدمات روان شناختی، ارائه حمایت های شخصی سازی شده، تشخیص زودهنگام مشکلات روانی و آموزش مهارت های مقابله ای، نقش موثری در ارتقای سلامت روان دانشجویان داشته باشند. همچنین یافته ها نشان دادند که هوش مصنوعی می تواند با تقویت خودکارآمدی، تاب آوری، تنظیم هیجان و رضایت از زندگی، به بهبود ابعاد مختلف بهزیستی روان شناختی کمک کند. بااین حال، چالش هایی مانند حفظ حریم خصوصی، امنیت داده ها، سوگیری الگوریتمی، احتمال ارائه اطلاعات نادرست و ضرورت حفظ نقش متخصصان سلامت روان از محدودیت های مهم استفاده از این فناوری محسوب می شوند. در مجموع، هوش مصنوعی می تواند به عنوان ابزاری مکمل در کنار خدمات تخصصی روان شناختی، ظرفیت قابل توجهی برای ارتقای سلامت روان و بهزیستی روان شناختی دانشجویان ایجاد کند. استفاده اثربخش از این فناوری مستلزم طراحی مبتنی بر شواهد، رعایت اصول اخلاقی، افزایش سواد دیجیتال کاربران و توسعه مدل های همکاری میان متخصصان سلامت روان و فناوری های هوشمند است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، سلامت روان ، بهزیستی روان شناختی ، دانشجویان