نقش فرسودگی تحصیلی در کاهش انگیزش و خودکارآمدی دانشجویان

فرسودگی تحصیلی یکی از چالش های مهم در آموزش عالی است که می تواند ابعاد مختلف عملکرد و سلامت روان شناختی دانشجویان را تحت تاثیر قرار دهد. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش فرسودگی تحصیلی در کاهش انگیزش و خودکارآمدی دانشجویان بود. این پژوهش به روش مرور روایتی تحلیلی انجام شد و برای دستیابی به شواهد علمی مرتبط، مطالعات خارجی منتشرشده در فاصله سال های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶ در پایگاه های علمی معتبر مورد بررسی قرار گرفت. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج و ارزیابی ارتباط و کیفیت مطالعات، ۱۰ منبع علمی مرتبط برای تحلیل نهایی انتخاب شد. یافته های بررسی شده نشان دادند که فرسودگی تحصیلی با کاهش منابع انگیزشی و شناختی دانشجویان ارتباط دارد. به طور مشخص، مطالعات نشان داده اند که انگیزش تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی بالاتر با سطوح پایین تر فرسودگی همراه هستند و در مقابل، تجربه فرسودگی می تواند با کاهش علاقه، مشارکت، احساس شایستگی و باور دانشجو نسبت به توانایی های تحصیلی خود همراه شود. همچنین شواهد جدید نشان می دهند که خودکارآمدی و درگیری یادگیری می توانند در رابطه با فرسودگی نقش پیش بینی کننده یا واسطه ای داشته باشند. از سوی دیگر، پژوهش های جدید تاکید می کنند که فرسودگی حاصل تعامل چندین عامل از جمله فشار تحصیلی، اضطراب، خودکارآمدی پایین و برخی عوامل فردی و محیطی است و نمی توان آن را صرفا به یک عامل منفرد نسبت داد. در مجموع، یافته ها نشان می دهد که فرسودگی تحصیلی می تواند چرخه ای نامطلوب میان کاهش انرژی، انگیزش و خودکارآمدی ایجاد کند؛ بنابراین، کاهش فشارهای غیرضروری تحصیلی، تقویت خودکارآمدی، افزایش انگیزش درونی، ارتقای مشارکت یادگیری و ارائه حمایت های روان شناختی می تواند در پیشگیری و کاهش فرسودگی دانشجویان موثر باشد. با توجه به ماهیت عمدتا همبستگی مطالعات موجود، انجام پژوهش های طولی و مداخله ای برای تعیین جهت علی روابط میان این متغیرها ضروری است.

کلیدواژه ها:

فرسودگی تحصیلی ، انگیزش تحصیلی ، خودکارآمدی تحصیلی ، دانشجویان