اثربخشی برنامه شش هفته ای کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی (MBSR) بر بهبود سلامت روان دانش آموزان پایه هفتم دبیرستان شادروان خدیوی شهرستان سرایان

سلامت روان نوجوانان به عنوان ابزاری کلیدی در بهبود کیفیت زندگی و عملکرد تحصیلی آنان شناخته می شود. دانش آموزان پایه هفتم به دلیل گذر به مقطع متوسطه اول، تجربه تغییرات عمیق شناختی، هیجانی و اجتماعی و مواجهه با فشارهای تحصیلی، بیش از دیگران در معرض اختلالاتی نظیر استرس، اضطراب و کاهش تمرکز قرار دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی (MBSR) بر سلامت روان دانش آموزان پایه هفتم دبیرستان شادروان خدیوی شهرستان سرایان انجام شده است.طرح پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با الگوی پیش آزمون-پس آزمون و بدون گروه کنترل بود. جامعه آماری را تمامی دانش آموزان پایه هفتم این مدرسه تشکیل دادند که از میان آنان، نمونه ای ۱۵ نفره به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شد. جهت گردآوری داده ها، از پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ-۲۸) و پرسشنامه افسردگی، اضطراب و استرس (DASS-۲۱) استفاده شد. مداخله MBSR در قالب شش جلسه ۶۰ دقیقه ای شامل آموزش های تمرکز بر تنفس، اسکن بدن، مشاهده بدون قضاوت افکار و احساسات، تنظیم هیجان و افزایش آگاهی از لحظه حال به اجرا درآمد.با اتکا به شواهد علمی و یافته های پژوهش های مشابه در ایران و جهان، مداخلات ذهن آگاهی نقش معناداری در کاهش اضطراب، استرس و نشخوار فکری و همچنین ارتقای تمرکز و تنظیم هیجانی نوجوانان دارند. انتظار می رود اجرای این برنامه شش هفته ای، سلامت روان دانش آموزان را در ابعاد گوناگون بهبود بخشد. نتایج این پژوهش می تواند الگویی کاربردی و نوآورانه برای مشاوران، روان شناسان تربیتی و مدیران مدارس جهت اجرای مداخلات کوتاه مدت ذهن آگاهی در دوره متوسطه اول فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی (MBSR) ، سلامت روان ، دانش آموزان پایه هفتم ، استرس و اضطراب ، دوره متوسطه اول.