نقش معاون اجرایی در هوشمندسازی مدیریت مدرسه و ارتقای کارآمدی فرایندهای آموزشی و اداری

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معاون اجرایی در هوشمندسازی مدیریت مدرسه و ارتقای کارآمدی فرایندهای آموزشی و اداری انجام شده است. رویکرد پژوهش کیفی و از نوع تحلیل محتوای جهت دار با بهره گیری از روش پدیدارشناسی توصیفی بود و جامعه آماری را کلیه معاونان اجرایی مدارس متوسطه در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ تشکیل دادند که با استفاده از نمونه گیری هدفمند از نوع معیار و تا رسیدن به اشباع نظری، ۲۲ نفر از آنها انتخاب شدند و مورد مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق قرار گرفتند. داده های گردآوری شده با استفاده از روش تحلیل محتوای استقرایی و با رویکرد هفت مرحله ای کلایزی تحلیل شدند و برای تامین روایی و پایایی پژوهش از معیارهای چهارگانه لینکلن و گوبا شامل قابلیت اعتبار، قابلیت انتقال، قابلیت اطمینان و قابلیت تایید استفاده گردید. یافته ها در قالب ۴ مضمون اصلی و ۱۶ مضمون فرعی شناسایی شدند که شامل ادراک و نگرش به هوشمندسازی (شامل درک ضرورت هوشمندسازی، آگاهی از مزایا و فرصت ها، و نگرانی ها و دغدغه های موجود)، نقش های اجرایی-عملیاتی در هوشمندسازی (شامل برنامه ریزی و هماهنگی، نظارت و پایش، مدیریت داده ها و اطلاعات، و تسهیل ارتباطات)، موانع و چالش های هوشمندسازی (شامل موانع ساختاری-سازمانی، موانع فردی-حرفه ای، و موانع فنی-زیرساختی)، و راهبردهای ارتقای کارآمدی (شامل توانمندسازی حرفه ای، توسعه زیرساخت ها، تدوین سیاست های حمایتی، و ایجاد فرهنگ سازمانی نوآور) بود. نتایج نشان داد که معاونان اجرایی با وجود آگاهی نسبی از ضرورت و مزایای هوشمندسازی، با چالش های متعددی در این مسیر مواجه هستند که مهم ترین آنها کمبود زیرساخت های فنی، ضعف مهارت های دیجیتال، نبود دستورالعمل های مشخص، و مقاومت سازمانی در برابر تغییر است که هر یک به نوبه خود می تواند فرایند هوشمندسازی را با کندی یا ناکامی مواجه سازد.