نقش هوش هیجانی در مدیریت استرس ناشی از شبکه های اجتماعی در دانش آموزان

گسترش روزافزون شبکه های اجتماعی، فرصت های متعددی برای یادگیری، تعامل و دسترسی به اطلاعات فراهم کرده است؛ با این حال، استفاده مداوم و کنترل نشده از این فضاها می تواند پیامدهای روان شناختی قابل توجهی برای دانش آموزان به همراه داشته باشد. استرس دیجیتال، به عنوان یکی از مهم ترین پیامدهای استفاده افراطی از شبکه های اجتماعی، شامل فشارهای روانی ناشی از مقایسه اجتماعی، ترس از جا ماندن، وابستگی به تایید دیگران، حجم بالای اطلاعات و الزام به حضور مستمر در فضای آنلاین است. در این میان، هوش هیجانی به عنوان توانایی شناسایی، درک، تنظیم و مدیریت هیجان های خود و دیگران، می تواند نقش موثری در کاهش پیامدهای منفی استرس ناشی از شبکه های اجتماعی ایفا کند.هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش هوش هیجانی در مدیریت استرس ناشی از شبکه های اجتماعی در دانش آموزان است. این مطالعه با روش مروری و با استفاده از منابع علمی معتبر فارسی و خارجی، به تبیین مفاهیم هوش هیجانی، استرس دیجیتال و شبکه های اجتماعی پرداخته و ارتباط میان این متغیرها را بررسی کرده است. یافته ها نشان می دهد که دانش آموزان دارای سطوح بالاتر هوش هیجانی، از توانایی بیشتری در خودآگاهی، خودتنظیمی، همدلی و استفاده از راهبردهای مقابله ای سازگارانه برخوردار هستند و در مواجهه با فشارهای روانی ناشی از شبکه های اجتماعی، واکنش های هیجانی متعادل تری از خود نشان می دهند. همچنین، نتایج حاکی از آن است که آموزش مهارت های اجتماعی–هیجانی، ارتقای سواد رسانه ای و اجرای برنامه های آموزشی مبتنی بر هوش هیجانی در مدارس می تواند به کاهش استرس دیجیتال و ارتقای سلامت روان دانش آموزان کمک کند.بر این اساس، توجه به آموزش و تقویت هوش هیجانی در محیط های آموزشی، به عنوان راهبردی پیشگیرانه و موثر، برای مدیریت چالش های روانی ناشی از فضای مجازی ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، استرس دیجیتال ، شبکه های اجتماعی ، سلامت روان ، سواد رسانه ای.