اقدام پژوهی: بررسی تاثیر تکنیک های تنفس و آرام سازی کوتاه بر افزایش انرژی ذهنی و جسمی دانش آموزان در صبح

کاهش سطح انرژی ذهنی و جسمی در ساعات اولیه صبح، به ویژه در میان دانش آموزان دوره متوسطه دوم، می تواند تاثیرات منفی قابل توجهی بر تمرکز، یادگیری، و عملکرد کلی تحصیلی آنان داشته باشد. عوامل متعددی چون اختلالات خواب، استرس های روزمره، و عدم آمادگی کافی برای شروع فعالیت های روزانه، در این پدیده نقش دارند. این پژوهش اقدام پژوهی با هدف بررسی اثربخشی تکنیک های ساده و کوتاه تنفس و آرام سازی بر بهبود سطوح انرژی ذهنی و جسمی دانش آموزان در ابتدای روز تحصیلی انجام شده است.این تحقیق با رویکرد اقدام پژوهی در دبیرستان دخترانه شاهد شهیدضرغام قاسمی شهرستان میناب، با جامعه آماری شامل ۲۵۵ نفر دانش آموز متوسطه دوم، اجرا گردید. در مرحله اول (تشخیص وضعیت موجود)، با استفاده از روش های مشاهده، مصاحبه با معلمان و دانش آموزان، و توزیع پرسشنامه هایی برای سنجش سطح انرژی ذهنی و جسمی در ابتدای روز، مشکلات و علل احتمالی شناسایی شد. در مرحله دوم (تدوین و اجرای راهکار)، مجموعه ای از تکنیک های تنفس عمیق (مانند تنفس دیافراگمی) و تمرین های کوتاه آرام سازی (مانند ریلکسیشن عضلانی پیشرونده کوتاه) برای اجرا در ابتدای ساعات کلاسی طراحی و برای مدت چهار هفته اجرا شد. در مرحله سوم (ارزیابی و جمع بندی)، مجددا با استفاده از ابزارهای مرحله اول، سطح انرژی ذهنی و جسمی دانش آموزان مورد سنجش قرار گرفت تا میزان تغییرات و اثربخشی راهکارها ارزیابی شود.نتایج حاصل از مقایسه داده های قبل و بعد از اجرای مداخله نشان داد که به کارگیری منظم تکنیک های تنفس و آرام سازی کوتاه در ابتدای روز تحصیلی، منجر به افزایش معناداری در سطح انرژی ذهنی (افزایش تمرکز، هوشیاری و کاهش احساس خستگی ذهنی) و انرژی جسمی (کاهش احساس رخوت، افزایش نشاط و آمادگی بدنی برای فعالیت) در میان دانش آموزان شرکت کننده گردید. به طور متوسط، دانش آموزان گزارش دادند که پس از اجرای این تمرینات، احساس شادابی و آمادگی بیشتری برای شروع کلاس ها دارند و توانایی تمرکزشان در ساعات اولیه صبح بهبود یافته است.تکنیک های تنفس و آرام سازی کوتاه، به عنوان راهکارهایی ساده، کم هزینه و قابل دسترس، قادرند تاثیر مثبت و موثری بر افزایش انرژی ذهنی و جسمی دانش آموزان در ابتدای روز تحصیلی داشته باشند. اجرای منظم این تمرینات می تواند به بهبود کلی شرایط روانی-جسمی دانش آموزان، افزایش مشارکت آنان در کلاس درس، و در نهایت ارتقاء فرآیند یاددهی-یادگیری کمک نماید. پیشنهاد می شود این تکنیک ها به عنوان بخشی از برنامه روزانه مدارس، به ویژه در مقاطع حساس متوسطه، مورد توجه و اجرا قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، انرژی ذهنی ، انرژی جسمی ، تکنیک های تنفس ، آرام سازی ، دانش آموزان متوسطه ، دبیرستان شاهد.