بررسی ویژگی های هیجانی _اجتماعی کودکان کم توان ذهنی وتدوین راهکارهای مناسب در جامعه

کودکان کم توان ذهنی به عنوان یکی از آسیب پذیرترین گروه های جامعه، با چالش های منحصربه فردی در حوزه هیجانی-اجتماعی مواجه هستند که نه تنها بر کیفیت زندگی فردی آنان، بلکه بر توانایی شان برای مشارکت موثر در جامعه نیز تاثیر می گذارد. مقاله مروری حاضر با هدف بررسی نظامند ویژگی های هیجانی-اجتماعی کودکان کم توان ذهنی و تدوین راهکارهای مناسب برای ارتقای مشارکت اجتماعی آنان نگارش یافته است. بدین منظور، با جستجوی جامع در پایگاه های معتبر علمی نظیر PubMed، ERIC، Scopus و Google Scholar، مقالات و منابع مرتبط در بازه زمانی ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۶ مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته اند. یافته های این مرور نشان می دهد که کودکان کم توان ذهنی در حوزه های تنظیم هیجانی، همدلی، نظریه ذهن و مهارت های ارتباطی-اجتماعی با چالش های قابل توجهی مواجه هستند که ریشه در نقایص شناختی، محدودیت های زبانی و نیز عوامل محیطی و تعاملی دارد . پژوهش ها حاکی از آن است که این کودکان در بیان و تنظیم هیجانات خود با دشواری روبرو هستند و این نارسایی تنظیمی هیجانی، به رفتارهای تکانشی، طغیان های عاطفی و مشکل در برقراری ارتباطات اجتماعی موثر منجر می شود که به نوبه خود، مشارکت اجتماعی و کیفیت زندگی آنان را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد . با این حال، شواهد نشان می دهد که مداخلات به موقع و چندوجهی، شامل آموزش مهارت های اجتماعی، برنامه های توانمندسازی خانواده، و رویکردهای مبتنی بر جامعه، می توانند به طور قابل توجهی به بهبود عملکرد هیجانی-اجتماعی این کودکان کمک کنند. همچنین، برنامه های مشارکت اجتماعی نظیر تئاتر فراگیر، تیم های فراگیر و برنامه های تحرک اجتماعی، به عنوان راهکارهای موثر در افزایش مشارکت اجتماعی و احساس تعلق این کودکان شناسایی شده اند . نتیجه گیری نهایی آنکه ارتقای کیفیت زندگی کودکان کم توان ذهنی نیازمند رویکردی تلفیقی و نظامند در سطوح فردی، خانوادگی و اجتماعی است که در آن، توانمندسازی خانواده ها، آموزش معلمان و مربیان، و ایجاد بسترهای حمایتی در جامعه، به عنوان پیش نیازهای اساسی تحقق این هدف مورد توجه قرار گیرند و سیاست گذاری های اجتماعی باید به جای رویکردهای حمایتی صرف، بر توانمندسازی و مشارکت فعال این کودکان در جامعه تاکید داشته باشد.

کلیدواژه ها:

کم توانی ذهنی ، ویژگی های هیجانی-اجتماعی ، تنظیم هیجانی ، مهارت های اجتماعی ، مشارکت اجتماعی