نقش خشونت زناشویی در خانواده بر شکل گیری اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و کابوس های شبانه در کودکان

خشونت زناشویی یکی از مهم ترین آسیب های خانوادگی است که آثار عمیق و پایداری بر سلامت روان کودکان برجای می گذارد. کودکانی که در معرض تعارضات شدید، پرخاشگری و خشونت میان والدین قرار می گیرند، اغلب احساس ناامنی، ترس و درماندگی را تجربه می کنند و این شرایط می تواند زمینه ساز بروز اختلالات روان شناختی گوناگون، به ویژه اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و کابوس های شبانه شود. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش خشونت زناشویی در خانواده بر شکل گیری اختلال استرس پس از سانحه و کابوس های شبانه در کودکان و تبیین پیامدهای روانی ناشی از این تجربه های آسیب زا است.این پژوهش به روش مروری تحلیلی انجام شده است. در این مطالعه، مقالات علمی، کتاب ها و پژوهش های داخلی و خارجی مرتبط با موضوع خشونت خانوادگی، PTSD کودکان و اختلالات خواب در بازه زمانی سال های اخیر مورد بررسی قرار گرفت. منابع اطلاعاتی از پایگاه های علمی معتبر گردآوری و بر اساس میزان ارتباط با موضوع تحلیل شدند.یافته های پژوهش نشان داد که قرار گرفتن کودکان در معرض خشونت زناشویی، حتی در صورتی که کودک مستقیما قربانی خشونت نباشد، می تواند به عنوان یک تجربه آسیب زا عمل کرده و زمینه بروز نشانه های PTSD مانند اضطراب شدید، گوش به زنگی مفرط، بازآفرینی ذهنی وقایع، اجتناب هیجانی و اختلال در روابط اجتماعی را فراهم کند. همچنین کابوس های شبانه و اختلالات خواب از شایع ترین پیامدهای روانی این کودکان محسوب می شود که در نتیجه اضطراب مزمن و احساس ناامنی شکل می گیرد. نتایج مطالعات نشان داد شدت و تداوم خشونت خانوادگی با میزان بروز نشانه های روان آسیب شناختی در کودکان رابطه مستقیم دارد.در نتیجه می توان بیان کرد که خشونت زناشویی نه تنها سلامت روان زوجین، بلکه رشد هیجانی و روانی کودکان را نیز به شدت تهدید می کند. شناسایی زودهنگام کودکان در معرض خشونت خانوادگی، ارائه مداخلات روان شناختی، آموزش مهارت های فرزندپروری و کاهش تعارضات خانوادگی می تواند نقش موثری در پیشگیری از PTSD و کابوس های شبانه در کودکان داشته باشد.

کلیدواژه ها:

خشونت زناشویی ، خشونت خانوادگی ، اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) ، کابوس های شبانه ، کودکان ، آسیب های روانی ، اختلالات خواب ، سلامت روان کودکان