بررسی تاثیر هرج ومرج سازمان یافته بر تاب آوری سازمانی و پایداری عملکرد آموزشی دانشگاه

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر هرج ومرج سازمان یافته بر تاب آوری سازمانی و پایداری عملکرد آموزشی دانشگاه با میانجی گری فرهنگ سازمانی یادگیرنده و تعدیل گری رهبری تحول گرا انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی بود که با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) انجام پذیرفت. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه اعضای هیئت علمی، مدیران و کارکنان اداری دانشگاه های دولتی و غیرانتفاعی شهر کرمانشاه در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود که از این میان، ۴۵۰ نفر از آنان با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی و بر اساس جدول مورگان انتخاب و به عنوان نمونه پژوهش معرفی شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه هرج ومرج سازمان یافته (ویلیامز و همکاران، ۲۰۱۹)، مقیاس تاب آوری سازمانی و پایداری عملکرد (تیم مدیریت آموزشی، ۲۰۲۱)، پرسشنامه فرهنگ سازمانی یادگیرنده (اسبیل و همکاران، ۲۰۲۰) و مقیاس رهبری تحول گرا (آوولیو و همکاران، ۲۰۱۹) بود که روایی و پایایی آن ها با استفاده از آلفای کرونباخ و تحلیل عاملی تایید شد. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS و با بهره گیری از آمار توصیفی و تحلیل مسیر تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که هرج ومرج سازمان یافته تاثیر منفی و معناداری بر تاب آوری سازمانی (p<۰.۰۱, β=-۰.۲۵) و پایداری عملکرد آموزشی (p<۰.۰۱, β=-۰.۲۰) دارد. همچنین، فرهنگ سازمانی یادگیرنده نقش میانجی معناداری در این رابطه ایفا کرد (p<۰.۰۱, β=۰.۱۲) و رهبری تحول گرا به عنوان متغیر تعدیل گر، شدت اثرات منفی هرج ومرج را کاهش داد (p<۰.۰۱, β=۰.۳۵). این یافته ها با نتایج مطالعات پیشین همسو بوده و نشان می دهد که با وجود تاثیرات مخرب هرج ومرج ساختاری، تقویت فرهنگ یادگیری و ارتقای سبک رهبری تحول گرا می تواند به عنوان مکانیسم های دفاعی و بهبودبخش، تاب آوری و پایداری عملکرد دانشگاه ها را در برابر چالش های محیطی حفظ کند. این نتایج برای سیاست گذاران آموزشی و مدیران دانشگاهی در طراحی برنامه های راهبردی جهت مدیریت پیچیدگی های سازمانی و ارتقای کیفیت آموزش عالی حائز اهمیت است.

کلیدواژه ها:

هرج ومرج سازمان یافته ، تاب آوری سازمانی ، پایداری عملکرد آموزشی ، فرهنگ سازمانی یادگیرنده