بررسی تاثیر آموزش سازگاری تحصیلی بر تاب آوری، سلامت روان، اشتیاق یادگیری دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش سازگاری تحصیلی بر تاب آوری، سلامت روان و اشتیاق یادگیری دانش آموزان دوره ابتدایی شهرستان ماهنشان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان دوره ابتدایی مدارس شهرستان ماهنشان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود که تعداد آنان حدود ۲۴۰۰ نفر برآورد شد. با توجه به ماهیت مداخله ای پژوهش و امکان اجرای دقیق برنامه آموزشی، تعداد ۴۰ دانش آموز با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۲۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۶۰ دقیقه ای تحت آموزش سازگاری تحصیلی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل هیچ گونه مداخله آموزشی دریافت نکرد. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه تاب آوری کانر و دیویدسون (۲۰۰۳)، پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ و هیلر (۱۹۷۹) و پرسشنامه اشتیاق یادگیری فردریکس، بلومنفلد و پاریس (۲۰۰۴) بود. داده های پژوهش با استفاده از شاخص های آمار توصیفی شامل میانگین و انحراف معیار و همچنین آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیری و چندمتغیری (ANCOVA و MANCOVA) در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد آموزش سازگاری تحصیلی تاثیر معناداری بر افزایش تاب آوری دانش آموزان داشته است (p<۰.۰۱, η²=۰.۵۳, β=۰.۴۸). همچنین نتایج بیانگر آن بود که آموزش سازگاری تحصیلی موجب بهبود معنادار سلامت روان دانش آموزان شده است (p<۰.۰۱, η²=۰.۵۸, β=۰.۵۱). علاوه بر این، تاثیر آموزش سازگاری تحصیلی بر افزایش اشتیاق یادگیری دانش آموزان نیز معنادار گزارش شد (p<۰.۰۱, η²=۰.۵۹, β=۰.۵۵). نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نیز نشان داد آموزش سازگاری تحصیلی بر مجموعه متغیرهای مورد بررسی تاثیر معنادار داشته است (Wilks' Lambda=۰.۳۱۲, p<۰.۰۱, η²=۰.۶۸). بر اساس یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که آموزش سازگاری تحصیلی از طریق ارتقای توانایی دانش آموزان در مدیریت چالش های آموزشی، بهبود مهارت های مقابله ای، افزایش احساس شایستگی و تقویت روابط اجتماعی، زمینه افزایش تاب آوری، بهبود سلامت روان و ارتقای اشتیاق یادگیری را فراهم می کند. ازاین رو استفاده از برنامه های آموزش سازگاری تحصیلی در مدارس ابتدایی می تواند به عنوان راهبردی موثر در ارتقای کیفیت زندگی تحصیلی و سلامت روان دانش آموزان مورد توجه مدیران، مشاوران و برنامه ریزان نظام آموزشی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

آموزش سازگاری تحصیلی ، تاب آوری ، سلامت روان ، اشتیاق یادگیری ، دانش آموزان دوره ابتدایی ، آموزش ابتدایی