بررسی تاثیر حمایت عاطفی والدین بر شکوفایی روان شناختی و سرزندگی تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر حمایت عاطفی والدین بر شکوفایی روان شناختی و سرزندگی تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی مدارس شهر زنجان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دوره ابتدایی مدارس دولتی و غیردولتی شهر زنجان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود که با توجه به حجم جامعه و بر اساس جدول مورگان، تعداد ۳۰۰ دانش آموز با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. داده های پژوهش با استفاده از پرسشنامه حمایت عاطفی والدین پروسیدانو و هلر (۱۹۸۳)، پرسشنامه شکوفایی روان شناختی دینر و همکاران (۲۰۱۰) و پرسشنامه سرزندگی تحصیلی دهقانی زاده و حسین چاری (۱۳۹۱) گردآوری شد. برای تحلیل داده ها از شاخص های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون خطی استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد بین حمایت عاطفی والدین و شکوفایی روان شناختی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (p<۰.۰۱, β=۰.۵۸)؛ به این معنا که افزایش حمایت عاطفی والدین با افزایش احساس ارزشمندی، رشد فردی، هدفمندی، روابط مثبت و سایر مولفه های شکوفایی روان شناختی همراه است. همچنین نتایج نشان داد حمایت عاطفی والدین توانایی پیش بینی معنادار سرزندگی تحصیلی دانش آموزان را دارد (p<۰.۰۱, β=۰.۵۴)، به گونه ای که دانش آموزانی که حمایت، محبت و پذیرش بیشتری از سوی والدین دریافت می کنند، از انگیزه، پشتکار، انرژی تحصیلی و توانایی مقابله بیشتری در مواجهه با چالش های آموزشی برخوردار هستند. علاوه بر این، نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد حمایت عاطفی والدین به طور همزمان قادر است بخش معناداری از تغییرات شکوفایی روان شناختی و سرزندگی تحصیلی دانش آموزان را تبیین کند (p<۰.۰۱, R²=۰.۳۸). یافته های نشان می دهد محیط خانوادگی سرشار از محبت، توجه و حمایت هیجانی می تواند به عنوان یکی از عوامل اساسی در رشد روان شناختی مطلوب و موفقیت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی مورد توجه قرار گیرد. بر این اساس، توجه نظام آموزشی، مشاوران مدارس و خانواده ها به تقویت تعاملات عاطفی مثبت و ایجاد فضای حمایتگر در محیط خانواده می تواند زمینه ساز افزایش توانمندی های روان شناختی و ارتقای کیفیت تجربه تحصیلی دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

حمایت عاطفی والدین ، شکوفایی روان شناختی ، سرزندگی تحصیلی