بررسی رابطه ی مهارت حل مساله با مهارت های ارتباطی و خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه مهارت حل مسئله با مهارت های ارتباطی و خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان پایه ششم دوره دوم ابتدایی شهر ترکمانچای در دروس ریاضی و علوم تجربی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان پسر پایه ششم دوره ابتدایی مدارس دولتی شهر ترکمانچای در سال تحصیلی ۱۳۹۸-۱۳۹۷ بود که تعداد آنان حدود ۶۰۰ نفر برآورد شد. حجم نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان ۲۳۴ نفر تعیین و آزمودنی ها با روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. بدین منظور، چهار مدرسه به صورت تصادفی انتخاب و از هر مدرسه دو کلاس برای شرکت در پژوهش انتخاب شد. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه حل مسئله هپنر و پترسن (۱۹۸۲)، پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی جینکز و مورگان (۱۹۹۹) و پرسشنامه مهارت های ارتباطی بارتون (۱۹۹۰) استفاده شد. داده ها با استفاده از شاخص های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد بین مهارت حل مسئله و مهارت های ارتباطی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (r=۰.۶۰۵, p<۰.۰۰۱). در مقابل، بین مهارت حل مسئله و خودکارآمدی تحصیلی رابطه معناداری مشاهده نشد (r=-۰.۰۰۳, p=۰.۹۵۸). همچنین بین مهارت های ارتباطی و خودکارآمدی تحصیلی نیز رابطه معناداری به دست نیامد (r=۰.۰۱۷, p=۰.۷۹۲). نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد مدل پیش بینی متشکل از مهارت حل مسئله برای تبیین همزمان خودکارآمدی تحصیلی و مهارت های ارتباطی معنادار است (R=۰.۶۲۲, R²=۰.۳۸۷, p<۰.۰۰۱)؛ به این معنا که ۳۸.۷ درصد از واریانس متغیرهای ملاک در مدل مورد بررسی توسط مهارت حل مسئله تبیین می شود. در مجموع، یافته های پژوهش نشان می دهد مهارت حل مسئله با مهارت های ارتباطی دانش آموزان ارتباط قابل توجهی دارد و می تواند در تبیین عملکرد ارتباطی آنان نقش داشته باشد؛ با این حال، رابطه مستقیم معناداری میان مهارت حل مسئله و خودکارآمدی تحصیلی و نیز میان مهارت های ارتباطی و خودکارآمدی تحصیلی مشاهده نشد. بنابراین، توجه به آموزش و تقویت مهارت حل مسئله، به ویژه در فرایند تدریس ریاضی و علوم تجربی، می تواند در ارتقای توانایی های ارتباطی دانش آموزان مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مهارت حل مسئله ، مهارت های ارتباطی ، خودکارآمدی تحصیلی