فناوری های نوین آموزشی(هوش مصنوعی)در آموزش و پرورش

تحولات پرشتاب عصر دیجیتال، لزوم بازنگری در الگوهای سنتی تدریس و یادگیری را بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است. در این میان، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از پیشران های اصلی فناوری های نوین آموزشی، پتانسیل چشمگیری در ارتقای کیفیت و عدالت آموزشی ارائه می دهد. هدف این پژوهش، بررسی جامع کاربردها، فرصت ها و چالش های به کارگیری ابزارهای هوش مصنوعی در بستر نظام آموزش و پرورش است. روش تحقیق در این مطالعه از نوع توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر بررسی اسنادی منابع و تجارب پیشین است. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق «شخصی سازی مسیر یادگیری متناسب با سبک و سرعت هر دانش آموز»، «ارائه بازخورد بلادرنگ و ارزیابی های تکوینی هوشمند»، «کاهش بار وظایف اداری معلمان» و «پشتیبانی از دانش آموزان با نیازهای ویژه»، می تواند کارایی فرایند آموزش را به طور معناداری افزایش دهد. با این حال، تحقق این اهداف با چالش هایی نظیر شکاف دیجیتال و دسترسی نابرابر به زیرساخت ها، حفظ حریم خصوصی داده های دانش آموزان، خطاهای الگوریتمی و تضعیف احتمالی تعاملات انسانی–عاطفی روبه رو است. نتایج حاکی از آن است که بهره گیری اثربخش از این فناوری مستلزم توانمندسازی دیجیتال معلمان، تدوین چارچوب های اخلاقی روشن و بازطراحی برنامه های درسی با رویکرد «انسان محور» است تا هوش مصنوعی نه به عنوان جایگزین معلم، بلکه به عنوان یک دستیار توانمندساز عمل کند.

کلیدواژه ها:

فناوری های نوین آموزشی ، هوش مصنوعی ، آموزش و پرورش ، یادگیری شخصی سازی شده ، عدالت آموزشی ، تحول دیجیتال.