بررسی انواع تفکر در برنامه فلسفه برای کودکان

بررسی انواع تفکر در برنامه فلسفه برای کودکان نشان می دهد که این رویکرد تربیتی فراتر از آموزش منطق صوری عمل می کند و به پرورش ابعاد چندگانه ذهن کودک می پردازد. در این برنامه، تفکر به چهار نوع اصلی یعنی تفکر نقادانه، تفکر خلاق، تفکر مراقبتی و تفکر مشارکتی تقسیم می شود که هر یک کارکردی متمایز اما به هم پیوسته دارند. تفکر نقادانه به کودک امکان می دهد تا باورها و گزاره ها را بر پایه شواهد و دلایل معتبر مورد ارزیابی قرار دهد. تفکر خلاق او را به سوی خلق ایده های نو و دیدن امکاناتی که پیشتر نادیده گرفته می شدند سوق می دهد. تفکر مراقبتی که متیو لیپمن آن را برجسته ساخته، بر توجه به زمینه، ارزش ها و احساسات دیگران در فرآیند استدلال تاکید دارد. تفکر مشارکتی نیز از بطن اجتماع پژوهشی بیرون می آید و یادگیری مبتنی بر گفتگو و همکاری جمعی را ممکن می سازد. این چهار نوع تفکر در عمل به صورت درهم تنیده ظاهر می شوند و مرزهای مشخصی میان آنها وجود ندارد. برنامه فلسفه برای کودکان با طراحی داستان ها و حلقه های بحث، بستری فراهم می کند تا این انواع در تعامل با یکدیگر رشد یابند. هدف نهایی این برنامه تربیت کودکانی است که بتوانند در موقعیت های پیچیده زندگی از ترکیبی از این روش های فکری بهره ببرند. یافته های پژوهشی نشان داده است که توجه متوازن به این انواع تفکر، توانایی حل مسئله و همدلی را در کودکان به طور همزمان افزایش می دهد. بنابراین شناخت دقیق این انواع و نحوه تعامل آنها برای مربیان و طراحان برنامه درسی ضرورتی انکارناپذیر به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

تفکر ، فلسفه ، کودکان