واکاوی چالش ها و فرصت های بهره گیری از مبانی فلسفه تعلیم و تربیت در مدارس معاصر با تاکید بر تربیت انسان متفکر، مسئول، خلاق و برخوردار از تفکر انتقادی

هدف از انجام این مقاله بررسی واکاوی چالش ها و فرصت های بهره گیری از مبانی فلسفه تعلیم و تربیت در مدارس معاصر با تاکید بر تربیت انسان متفکر، مسئول، خلاق و برخوردار از تفکر انتقادی می باشد که با استفاده از منابع کتابخانه ای و به روش توصیفی و تحلیلی به نگارش در آمده است. هدف این مطالعه بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر تقویت یادگیری مشارکتی در محیط های آموزشی است. تحولات شتابان اجتماعی، فرهنگی و فناورانه، مدارس معاصر را با ضرورت بازاندیشی در اهداف و شیوه های تربیتی مواجه ساخته است. در این میان، بهره گیری از مبانی فلسفه تعلیم و تربیت می تواند زمینه ای برای گذار از آموزش حافظه محور و انتقال صرف دانش به سوی تربیت انسانی متفکر، مسئول، خلاق و برخوردار از تفکر انتقادی فراهم آورد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی چالش ها و فرصت های بهره گیری از مبانی فلسفه تعلیم و تربیت در مدارس معاصر انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه و بررسی منابع و پژوهش های مرتبط است. یافته ها نشان می دهد که مهم ترین چالش های موجود شامل غلبه رویکردهای حافظه محور و آزمون گرا، تمرکزگرایی در برنامه درسی، محدودیت روش های تدریس فعال، ضعف در توانمندسازی حرفه ای معلمان، فاصله میان اهداف تربیتی و نظام ارزشیابی و کم رنگ بودن فرهنگ گفت وگو و پرسشگری در مدارس است. در مقابل، فرصت هایی همچون توسعه یادگیری فعال و مشارکتی، آموزش مسئله محور و پروژه محور، بهره گیری از گفت وگوی فلسفی، تقویت یادگیری خودراهبر، استفاده هدفمند از فناوری های نوین و توجه به تربیت اخلاقی و شهروندی می تواند زمینه تحقق اهداف تربیتی مورد نظر را فراهم سازد. نتایج نشان می دهد که تربیت انسان متفکر و مسئول، نیازمند تغییر نگرش از «انتقال دانش» به «پرورش توانایی اندیشیدن و عمل مسئولانه» است. ازاین رو، فلسفه تعلیم و تربیت زمانی می تواند نقش موثری در مدارس معاصر ایفا کند که از سطح مباحث نظری فراتر رفته و در اهداف برنامه درسی، روش های یاددهی یادگیری، نقش معلم، فرهنگ مدرسه و شیوه های ارزشیابی تجلی یابد.

کلیدواژه ها:

فلسفه تعلیم و تربیت ، مدارس معاصر ، تربیت متفکر ، مسئولیت پذیری ، خلاقیت ، تفکر انتقادی ، یادگیری فعال ، تربیت اخلاقی