تحلیل فقهی و روان شناختی اعتیادهای نوپدید در فضای مجازی

هدف از این پژوهش، تحلیل و بررسی جامع اعتیادهای نوپدید در فضای مجازی از دو منظر فقه اسلامی و روان شناسی معاصر است. این مطالعه به صورت مروری و با استفاده از روش کتابخانه ای انجام شده است. منابع مورد استفاده شامل کتب فقهی، مقالات علمی-پژوهشی منتشرشده در مجلات معتبر داخلی و پایان نامه های دانشگاهی در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ می باشد. یافته های پژوهش نشان می دهد که اعتیادهای مجازی شامل اعتیاد به اینترنت، شبکه های اجتماعی، بازی های آنلاین و محتوای دیجیتال، دارای ویژگی های مشترک با اعتیادهای شیمیایی از جمله تحمل، ترک، عود و اختلال در عملکرد هستند. از منظر فقهی، این اعتیادها تحت عناوین قاعده لاضرر، حرمت اسراف و تبذیر، تضییع حقوق و احکام تکلیفی قابل بررسی و در بسیاری موارد ممنوع یا مکروه محسوب می شوند. شیوع این اعتیادها در ایران به ویژه در میان نوجوانان و جوانان رو به افزایش است و پیامدهای جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی قابل توجهی دارد. تلفیق رویکردهای فقهی و روان شناختی می تواند چارچوبی جامع برای پیشگیری، تشخیص و درمان اعتیادهای مجازی فراهم آورد. این رویکرد یکپارچه نیازمند همکاری متخصصان علوم دینی، روان شناسان، خانواده ها و سیاست گذاران است.

کلیدواژه ها:

اعتیاد مجازی ، اعتیاد به اینترنت ، فقه اسلامی ، روان شناسی اعتیاد ، فضای سایبری ، اعتیاد رفتاری