نیازسنجی مشاوره ای دانش آموزان دوره ی متوسطه ی اول: مطالعه ای کیفی در شهر لامرد

دوره ی متوسطه ی اول، با توجه به هم زمانی با بحران نوجوانی و تصمیمات سرنوشت ساز هدایت تحصیلی، یکی از حساسترین مقاطع زندگی هر دانش آموز محسوب می شود. با این حال، در بسیاری از مناطق کشور، از جمله شهرهای کوچک تر، شکاف عمیقی میان نیازهای واقعی دانش آموزان و خدمات مشاوره ای موجود وجود دارد. پژوهش حاضر با هدف نیازسنجی مشاوره ای دانش آموزان دوره ی متوسطه ی اول شهر لامرد به روش کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی انجام شده است. مشارکت کنندگان، ۲۲ نفر از دانش آموزان پایه های هفتم تا نهم، والدین و مشاوران مدارس این شهر بودند که با نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و مورد مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق قرار گرفتند. تحلیل داده ها با روش هفت مرحله ای کلایزی، به شناسایی چهار مضمون اصلی انجامید: نیازهای تحصیلی-شغلی (با تاکید بر هدایت تحصیلی، آشنایی با رشته ها و کاهش اضطراب آینده)، نیازهای روانی-اجتماعی (شامل مدیریت هیجانات دوران بلوغ، تقویت عزت نفس، مهارت ارتباط با همسالان و خانواده)، نیازهای اخلاقی-معنوی (مربوط به هویت دینی و فرهنگی منطقه) و موانع ساختاری و اجرایی (از جمله کمبود مشاور متخصص، نبود فضای محرمانه، عدم آگاهی خانواده ها و انگ اجتماعی مراجعه به مشاور). یافته ها نشان می دهد که اولویت نیازهای مشاوره ای دانش آموزان لامرد، متاثر از بافت فرهنگی-اجتماعی شهر، بیشتر بر مسائل هویتی، تعارضات نسلی با خانواده و انتخاب رشته ی تحصیلی متمرکز است؛ حال آنکه خدمات موجود عمدتا به فرمالیته های اداری هدایت تحصیلی محدود می شود. این پژوهش بر ضرورت بازطراحی نظام مشاوره ای مدارس بر اساس نیازهای بومی و منطبق بر فرهنگ شهر لامرد تاکید می کند.