جهاد تبیین به مثابه پدافند غیرعامل فرهنگی در مقابله با جنگ ترکیبی؛ تحلیل مضمون بیانات مقام معظم رهبری و ارائه الگوی کاربردی

امروزه جمهوری اسلامی ایران با جنگی ترکیبی مواجه است که در آن «جنگ شناختی» و «تهاجم فرهنگی» به عنوان ابزارهای اصلی برای تضعیف باورها و تغییر ادراک جامعه هدف مورد استفاده قرار می گیرند. در این میان، مفهوم «جهاد تبیین» به مثابه راهبردی کلان از سوی مقام معظم رهبری برای خنثی سازی توطئه های دشمن مطرح شده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش جهاد تبیین به عنوان یک کنش پدافند غیرعامل فرهنگی در مقابله با جنگ ترکیبی انجام شده است. روش تحقیق در این مقاله کیفی و مبتنی بر «تحلیل مضمون» بیانات مقام معظم رهبری در بازه زمانی [ذکر بازه زمانی مد نظر، مثلا: ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳] است. یافته های تحقیق نشان می دهد که جهاد تبیین با مولفه هایی نظیر «روشنگری»، «امیدآفرینی»، «روایت گری صحیح» و «مقابله با تحریف»، کارکردهایی دفاعی در برابر عملیات های روانی دشمن دارد. در نهایت، با تلفیق این مفاهیم، الگویی کاربردی جهت عملیاتی سازی جهاد تبیین در ساختارهای فرهنگی کشور ارائه شده است که بر سه لایه کنش گری (فردی، نهادی و حاکمیتی) تمرکز دارد. نتایج حاکی از آن است که جهاد تبیین نه تنها یک اقدام فرهنگی، بلکه یک ضرورت راهبردی در حوزه پدافند غیرعامل برای حفاظت از امنیت روانی و سرمایه اجتماعی نظام است.

کلیدواژه ها:

جهاد تبیین ، پدافند غیرعامل فرهنگی ، جنگ ترکیبی ، جنگ شناختی ، تحلیل مضمون ، مقام معظم رهبری ، امنیت روانی.