جایگاه و تاثیر بنیادهای فلسفی در طراحی،اجرا و بازنگری برنامه های درسی ملی

برنامه درسی ملی به عنوان یکی از مهم ترین اسناد راهبردی نظام آموزشی، بر مجموعه ای از مبانی نظری استوار است که در میان آن ها، بنیادهای فلسفی نقش محوری در جهت دهی به اهداف، محتوا، روش های یاددهی – یادگیری و شیوه های ارزشیابی دارند. این پژوهش با هدف تبیین جایگاه و تاثیر مبانی فلسفی در طراحی، اجرا و بازنگری برنامه های درسی ملی انجام شده است. روش تحقیق بر تحلیل اسنادی و بررسی مطالعات نظری حوزه فلسفه تعلیم و تربیت و برنامه ریزی درسی استوار است. یافته ها نشان می دهد که نوع نگاه فلسفی (اعم از واقع گرایی، عمل گرایی، انسان گرایی، پست مدرنیسم یا رویکردهای بومی اسلامی) چارچوب مفهومی برنامه درسی ملی را تعریف کرده و بر انتخاب اهداف تربیتی، سازمان دهی محتوا، نقش معلم و دانش آموز و نحوه سنجش و ارزشیابی اثر مستقیم دارد. همچنین، اجرای موفق برنامه درسی بدون درک مشترک مجریان از مبانی فلسفی آن، با چالش هایی مانند تفسیرهای متعارض، گسست بین اسناد بالادستی و عمل آموزشی و محدودیت در تحقق اهداف کلان مواجه می شود. نتایج پژوهش نشان می دهد که بازنگری دوره ای برنامه درسی ملی نیز نیازمند بازخوانی انتقادی همین مبانی و سنجش میزان انطباق آن ها با تحولات علمی، فرهنگی و اجتماعی است. بر اساس این تحلیل، تاکید می شود که شفاف سازی و تقویت مبانی فلسفی می تواند موجب انسجام نظری، یکپارچگی اجرایی و افزایش کارآمدی برنامه های درسی ملی گردد.

کلیدواژه ها:

بنیاد فلسیفی ، مبانی فلسفی ، برنامه درسی ملی ، طراحی ، اجرا ، بازنگری